การศึกษาวิจัยเรื่องปัญหาและอุปสรรคในกระบวนการ การให้บริการด้านสินเชื่อการเกษตรแก่เกษตรกรลูกค้าธนาคาร เพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตรในพื้นที่จังหวัดชายแดน ภาคใต้ มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรค ตลอดจนปัจจัยที่เกี่ยวข้องในกระบวนการการให้การบริการ กลุ่มประชากรที่ใช้ในการศึกษาในครั้งนี้ คือพนักงาน สินเชื่อที่ปฏิบัติงานอยู่ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ได้แก่ สตูล สงขลา ยะลา ปัตตานีและนราธิวาส รวมประชากรทั้งสิ้น 235 คน โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการศึกษาและ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีทางสถิติคือ การใช้ค่าร้อยละ และ ในส่วนของการหาค่าความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร ใช้ค่าสถิติ chi-square ณ ระดับนัยสำคัญ 0.05 ผลของการศึกษาพบว่าปัญหาและอุปสรรคในกระบวนการ การให้บริการอยู่ในระดับปานกลาง แนวโน้มในระดับที่มีปัญหา มาก โดยเฉพาะในขั้นตอนการเร่งรัดชำระหนี้ในลักษณะเกษตรกร ลูกค้าไม่ชำระตามคำรับรองและติดตามไม่ค่อยพบตัวและปัจจัย ที่เป็นปัญหาในการให้การบริการที่พบคือ ในด้านผู้รับบริการ คือ อายุระดับการศึกษาและภาษาของเกษตรลูกค้า ส่วนปัจจัย ที่เกิดภายในองค์การ ธ.ก.ส. ได้แก่ปัจจัยด้านเครื่องมือและ อุปกรณ์ การให้รางวัล การติดต่อสื่อสารปัจจัยด้านกฎ ระเบียบ คำสั่ง ข้อบังคับและวิธีปฏิบัติของ ธ.ก.ส. และปัจจัยด้าน โครงสร้างขององค์การ แต่จากการจัดลำดับปัจจัยดังกล่าว พบว่า ปัจจัยด้าน กฎระเบียบ คำสั่ง ข้อบังคับและวิธีปฏิบัติ ของ ธ.ก.ส.เป็นปัญหามากที่สุด รองลงมาคือปัจจัยด้าน เครื่องมือและอุปกรณ์และการศึกษาของเกษตรกรลูกค้า ตามลำดับ ในส่วนของการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปร ที่น่าสนใจ พบว่า อายุ ระดับการศึกษา อายุงาน ศาสนา อัตราเงินเดือนและบทบาทในตำแหน่งของพนักงานสินเชื่อ มีความสัมพันธ์กับระดับการมีปัญหาในการให้การบริการ แต่ความสัมพันธ์กับปัญหาในแต่ละขั้นตอนของการให้การบริการ พบว่ามีแต่อายุของพนักงานเท่านั้นที่มีความสัมพันธ์ ในส่วนข้อเสนอแนะของผู้ศึกษา เห็นว่าในสภาพปัจจุบัน ทางธนาคารควรจะให้มีการฝึกอบรมในเรื่องของการให้การ บริการแก่พนักงานสินเชื่อ การให้ความสำคัญของการให้บริการ ในการมีผลต่อการประเมินผลการปฏิบัติงานมากขึ้น การประชา- สัมพันธ์การให้ความรู้และการให้การบริการด้านสินเชื่อแก่ เกษตรกรลูกค้าอย่างทั่วถึง ตลอดจนการสนับสนุนเครื่องมือ และเทคโนโลยีที่ทันสมัยเพื่อให้การบริการลูกค้า และ ปรับปรุงแก้ไขกฎ ระเบียบ โครงสร้างของ ธ.ก.ส.ให้มีความ ยืดหยุ่น คล่องตัวในการบริการมากยิ่งขึ้น