ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

อนุกรมวิธานและนิเวศวิทยาของปลาตีน (Gobiidae: Oxudercinae) ในภาคใต้ของประเทศไทย

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : อนุกรมวิธานและนิเวศวิทยาของปลาตีน (Gobiidae: Oxudercinae) ในภาคใต้ของประเทศไทย
นักวิจัย : อุดมศักดิ์ ดรุมาศ
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2539
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=57966
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาครั้งนี้ได้ทำการสังเกตและเก็บตัวอย่าง ปลาตีนในบริเวณชวากทะเลในภาคใต้ของประเทศไทย โดยเลือกพื้นที่ศึกษาทั้งหมด 22 จุด ทั้งฝั่งทะเลอันดามัน และฝั่งอ่าวไทยระหว่างเดือนตุลาคม 2537-ตุลาคม 2538 ตัวอย่างปลาที่เก็บได้จากทุกจุดนำมาทำการศึกษาทาง อนุกรมวิธาน และชนิดของอาหารที่ปลากิน การศึกษา food niche overlap ได้ทำการใน 4 ชุด ซึ่งมีรูปแบบ ของการอยู่ร่วมกันของชนิดปลาตีนที่ต่างกัน การศึกษาเกี่ยว กับอนุกรมวิธานแสดงในรูปแบบอธิบายและค่าสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าสูงสุด, ค่าต่ำสุด, ค่าเฉลี่ย และค่าเบี่ยงเบน มาตรฐาน การศึกษาอาหารที่ปลาตีนแต่ละชนิดกินแสดง ในรูปแบบร้อยละของความถี่ของอาหารแต่ละชนิดที่ปรากฏ และ Relative Importance Index ส่วนการศึกษา food niche overlap ได้มีการดัดแปลง Horns index of niche overlap เพื่อให้เหมาะสมกับ การศึกษา ผลจากการศึกษา พบปลาตีน 10 ชนิด ในภาคใต้ ของไทยได้แก่ Boleophthalmus boddarti, Periophthalmodon schlosseri, Pn. septemradiatus, Periophthalmus argentilineatus, Ps. chrysospilos, Ps. gracilis, Ps. cf. novaeguineaensis, Ps. novemradiatus, Ps. species A และ Scartelaos histophorus ในจำนวนนี้มี 3 ชนิด เป็นชนิดที่ยังไม่มี รายงานในประเทศไทยได้แก่ Periophthalmus chrysospilos, Ps. cf. novaeguineaensis และ Ps. species A B. boddarti และ Ps. novermradiatus สามารถพบได้ ทั่วไปในชวากทะเลในภาคใต้ของไทย ส่วน Pn. schlosseri พบเฉพาะฝั่งอ่าวไทย และ Ps. species A พบในฝั่งทะเล อันดามัน แต่ Pn. septemradiatus, Ps. cf. novaeguineaensis และ Ps. gracilis สามารถพบที่ระนอง เท่านั้น จากการศึกษาองค์ประกอบอาหารที่พบในท้องปลาตีน กินทำให้สามารถจำแนกปลาตีนออกเป็น 3 กลุ่มคือ 1. พวกกินพืช (herbivore) ได้แก่ B. boddarti กิน ไดอะตอม (Pleurosigma และ Gyrosigma) ที่ปรากฏ อยู่ตามพื้นเป็นหลัก 2. พวกที่กินทั้งพืชและสัตว์ (omnivore) ได้แก่ S. histophorus กิน ไดอะตอม เช่น Pleurosigma และ Gyrosigma ที่ปรากฏอยู่ตามพื้นและสัตว์เล็ก ๆ ที่อาศัยใน พื้นโคลน เช่น โคพีพอด เป็นต้น 3. พวกที่กินสัตว์ (carnivore) ประกอบด้วยสมาชิก ในสกุล Periophthalmus จำนวน 6 ชนิด และสมาชิกใน สกุล Periophthalmodon จำนวน 2 ชนิด โดยพวกนี้จะกิน อาหารได้หลายอย่างเช่น ปู แมลง และกุ้ง เป็นต้น จากการศึกษา food niche overlap ของปลาตีน ที่อยู่ร่วมกันในสถานที่เดียวกัน พบว่าระหว่าง B. boddarti และ S. histophorus มีค่าเท่ากับ 0.608 หมายความว่า อาหารที่ B. boddarti และ S. histophorus มีความ แตกต่างกันในแง่ของ food niche overlap อยู่ใน ระดับปานกลาง นอกจากนี้อาหารหลักของ S. histophorus อาจเป็นสัตว์เล็ก ๆ ที่อาศัยในพื้นเลนก็ได้ แต่ระหว่าง สมาชิกของกลุ่มที่กินสัตว์เป็นอาหารนั้น ค่า food niche overlap มีค่าสูงมาก เช่น ค่า food niche overlap ระหว่าง Ps. novemradiatus กับ Ps. chrysospilos = 0.843 และระหว่าง Ps. argentilineatus และ Ps. cf. novaeguineaensis = 0.993 ซึ่งน่ามีการแก่ง แย่งอาหารกันระหว่างพวกที่กินสัตว์ด้วยกันอย่างรุนแรง แต่จากการสังเกตพฤติกรรมการกินอาหารพบว่าพวกนี้มีความ พยายามที่จะเลี่ยงการแก่งแย่งอาหารกันโดยการออกหากิน ในสถานที่ต่างกัน หรือการออกหากินในเวลาที่ต่างกัน นอกจากนี้บางชนิดที่อยู่ด้วยกันมีความแตกต่างกันของขนาด อย่างชัดเจน เช่น Pn. schlosseri ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่า Ps. novemradiatus ประมาณ 10 เท่า ถึงแม้การศึกษาครั้งนี้จะสามารถอธิบายได้ว่า ปลาสามารถอยู่ด้วยกันในสถานที่เดียวกัน โดยแบ่งการใช้ ทรัพยากรอาหารกัน ไม่ว่าจะแบ่งโดยสถานที่หรือเวลา ก็ตาม แต่ก็ยังมีปัจจัยอื่น ๆ ที่มีผลต่อกระบวนการนี้ เช่น การมีอาหารในปริมาณมาก, การมีการเปลี่ยนแปลง ชนิดและปริมาณของอาหารอย่างรวดเร็ว, การมีผู้ล่า ควบคุมความหนาแน่นของปลาตีนให้ต่ำกว่าค่า carrying capacity ของระบบนิเวศที่สามารถรองรับได้, ความ สามารถในการเปลี่ยนชนิดของอาหาร หรือความสามารถ ในการปรับตัวต่อสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ เป็นต้น

บรรณานุกรม :
อุดมศักดิ์ ดรุมาศ . (2539). อนุกรมวิธานและนิเวศวิทยาของปลาตีน (Gobiidae: Oxudercinae) ในภาคใต้ของประเทศไทย.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
อุดมศักดิ์ ดรุมาศ . 2539. "อนุกรมวิธานและนิเวศวิทยาของปลาตีน (Gobiidae: Oxudercinae) ในภาคใต้ของประเทศไทย".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
อุดมศักดิ์ ดรุมาศ . "อนุกรมวิธานและนิเวศวิทยาของปลาตีน (Gobiidae: Oxudercinae) ในภาคใต้ของประเทศไทย."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2539. Print.
อุดมศักดิ์ ดรุมาศ . อนุกรมวิธานและนิเวศวิทยาของปลาตีน (Gobiidae: Oxudercinae) ในภาคใต้ของประเทศไทย. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2539.