การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของ กลวิธีการอ่านตามแนวจิตวิทยาความคิดนิยมและช่วงเวลาในการ อ่านที่มีต่อความเข้าใจในการอ่านของนักเรียนไทยมุสลิม ตลอดจน กิริยาร่วมของตัวแปรทั้ง 2 กลวิธีการอ่านแปรค่าเป็น 4 ระดับ คือกลวิธีการอ่านแล้วเขียนซำ้ กลวิธีการอ่านแล้วขยายความ กลวิธีการอ่านแล้วจัดระเบียบข้อความ กลวิธีการอ่านทั่วไป ช่วงเวลาในการอ่านแปรค่าเป็น 2 ระดับ คือ ช่วงเวลาเช้า และช่วงเวลาบ่าย กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษา ปีที่ 6 ปีการศึกษา 2536 ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงาน การประถมศึกษาจังหวัดปัตตานี จำนวน 256 คน นักเรียนได้ รับการสุ่มเข้ากลุ่มทดลอง จำนวน 8 กลุ่ม กลุ่มละ 32 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) คู่มือฝึกการ อ่านเนื้อเรื่อง 2) คู่มือฝึกการอ่านและแบบฝึกการอ่านโดย กลวิธีการอ่าน 3 ชุด คือ คู่มือฝึกการอ่านและแบบฝึกการอ่าน โดยกลวิธีการอ่านแล้วเขียนซ้ำ คู่มือฝึกการอ่านและแบบฝึกการ อ่านโดยกลวิธีการอ่านแล้วขยายความ คู่มือฝึกการอ่านและแบบฝึกการ อ่านโดยกลวิธีการอ่านแล้วจัดระเบียบข้อความ 3) เนื้อเรื่อง สำหรับการอ่านโดยใช้กลวิธีการอ่าน 4 ชุด คือ เนื้อเรื่อง สำหรับการอ่านโดยใช้กลวิธีการอ่านแล้วเขียนซ้ำ เนื้อเรื่องสำหรับการอ่านโดยใช้กลวิธีการอ่านแล้วขยาย ความ เนื้อเรื่องสำหรับการอ่านโดยใช้กลวิธีการอ่านแล้วจัด ระเบียบข้อความ เนื้อเรื่องสำหรับการอ่านโดยใช้กลวิธี การอ่านทั่วไป 4) แบบทดสอบวัดความเข้าใจในการอ่าน กลุ่มตัวอย่างแต่ละกลุ่มได้รับการฝึกการอ่าน โดยใช้กลวิธี การอ่านจำนวน 2 ครั้งใช้เวลาในการฝึกแต่ละครั้ง 60 นาที เป็นเวลา 2 วันติดต่อกันในวันที่ 3 ให้กลุ่มตัวอย่างอ่าน เนื้อเรื่องแล้วใช้กลวิธีการอ่านตามเงื่อนไขการทดลองที่ ได้รับ 1 เรื่อง ใช้เวลาในการอ่าน 30 นาที หลังจากนั้น ให้ทำแบบทดสอบวัดความเข้าใจในการอ่าน ในวันที่ 4 ให้กลุ่ม ตัวอย่างปฏิบัติเช่นเดียวกับวันที่ 3 แต่เนื้อเรื่องต่าง กันแล้วให้ทำแบบทดสอบวัดความเข้าใจในการอ่านแล้วนำคะแนน ไปวิเคราะห์โดยใช้วิธีวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบแฟคทอเรียล สุ่มสมบูรณ์ โมเดล กำหนด 4x2 (กลวิธีการอ่านxช่วงเวลาในการอ่าน) และทดสอบเปรียบเทียบพหุคูณโดยใช้วิธี HSD ของทูกีย์ (Tukey) ผลการวิจัยพบว่า 1. ไม่พบว่ามีกิริยาร่วมระหว่างกลวิธีการอ่านและช่วง เวลาในการอ่าน 2. นักเรียนที่อ่านเรื่องโดยกลวิธีการอ่านแล้วเขียน ซ้ำ กลวิธีการอ่านแล้วขยายความกลวิธีการอ่านแล้วจัด ระเบียบข้อความ และกลวิธีการอ่านทั่วไป มีความเข้าใจใน การอ่านแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 เมื่อทดสอบเปรียบเทียบพหุคูณภายหลังการวิเคราะห์ความ แปรปรวนพบว่านักเรียนกลุ่มที่อ่านโดยกลวิธีการอ่านแล้ว เขียนซ้ำ อ่านแล้วขยายความ อ่านแล้วจัดระเบียบข้อความ มีความเข้าใจในการอ่านสูงกว่ากลุ่มที่อ่านโดยกลวิธีการอ่าน ทั่วไป อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และนักเรียน กลุ่มที่อ่านโดยกลวิธีการอ่านแล้วเขียนซ้ำ อ่านแล้วขยายความ อ่านแล้วจัด ระเบียบข้อความมีความเข้าใจในการอ่านไม่แตกต่างกัน 3. นักเรียนที่อ่านเรื่องในช่วงเวลาบ่ายมีความเข้าใจ ในการอ่านสูงกว่านักเรียนที่อ่านเรื่องในช่วงเวลาเช้า อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05