| ชื่อเรื่อง | : | การศึกษาพิธีกรรมปลงศพ ณ แหล่งโบราณคดีค่ายประตูผา อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง |
| นักวิจัย | : | ดุจฤดี คงสุวรรณ์ |
| คำค้น | : | พิธีกรรมปลงศพ , การจัดระเบียบสังคม , โครงกระดูกมนุษย์ , MORTUARY PRACTICE , SOCIAL ORGANIZATION , SKELETAL |
| หน่วยงาน | : | ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย |
| ผู้ร่วมงาน | : | - |
| ปีพิมพ์ | : | 2544 |
| อ้างอิง | : | http://www.thaithesis.org/detail.php?id=57245 |
| ที่มา | : | - |
| ความเชี่ยวชาญ | : | - |
| ความสัมพันธ์ | : | - |
| ขอบเขตของเนื้อหา | : | - |
| บทคัดย่อ/คำอธิบาย | : | การศึกษารูปแบบพิธีกรรมการปลงศพของคนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในครั้งนี้ มีจุดมุ่งหมายหลักเพื่อการนำเสนอรูปแบบพิธีกรรมปลงศพ สำหรับช่วยตีความหลักฐาน ทางโบราณคดีโดยผ่านการศึกษาโครงกระดูกมนุษย์ ด้วยวิธีการศึกษาทางมานุษยวิยากายภาพ แล้วนำผลการศึกษาจากทั้งสองส่วนนั้นมาแปลความรูปแบบการจัดระเบียบสังคมในอดีต ของแหล่งโบราณคดีค่ายประตูผาอย่างน้อยที่สุดเมื่อ 2,500 ปีมาแล้วด้วยแนวคิดทางมนุษย วิทยาร่วมกับแนวคิดทางโบราณคดีในการตีความ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาเป็นชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์จำนวนทั้งหมด 3,780 ชิ้นจากหลุมขุดค้นที่อยู่ในสภาพถูกรบกวนและโครงกระดูกมนุษย์จำนวน 6 โครง ในตำแหน่งเดิมก่อนการทับถม (in situ) รวมโครงกระดูกที่นับได้ต่ำสุด (Minimum Number of Individual) แบ่งตามชั้นวัฒนธรรมที่ 1 จำนวน 23 โครง และชั้นวัฒนธรรมที่ 2 จำนวน 15 โครง และโบราณวัตถุประเภทต่าง ๆ ในช่วงวัฒนธรรมหินใหม่ เป็นต้นมา ผลการศึกษา สรุปได้ว่า 1. โครงกระดูกจากแหล่งโบราณคดีพบทุกเพศและช่วงอายุเมื่อตาย กลุ่มที่พบในจำนวนสูงสุดคือโครงกระดูกในกลุ่มเด็กเล็ก และกลุ่มที่พบจำนวน น้อยที่สุดคือโครงกระดูกผู้ชาย 2. รูปแบบพิธีกรรมปลงศพของแหล่งโบราณคดีประกอบด้วย 2 รูปแบบหลัก ๆ คือ การปลงศพครั้งแรก (Primary Burial) และการปลงศพครั้งที่สอง (Secondary Burial) 2.1 การปลงศพครั้งแรก (Primary Burial) จำแนกเป็น 2 รูปแบบย่อย คือวางศพนอนหงายเหยียดยาว หันศีรษะไปทางทิศใต้ วางข้าวของเครื่องประกอบศพไว้ ณ ตำแหน่งต่าง ๆ โดยไม่มีรูปแบบตายตัว แล้วจึงกลบหลุมฝังศพ ส่วนรูปแบบย่อยที่สอง พบในกลุ่มโครงกระดูกที่มีผู้ใหญ่ฝังร่วมอยู่ด้วยมีขั้นตอนดังนี้ (1) พันห่อศพให้นอนหงาย เหยียดยาวด้วยเส้นใยที่ทอจากเปลือกไม้ของพืชบางชนิดโดยวางศีรษะหันไปทางทิศใต้ (2) พันทับอีกครั้งด้วยเครื่องจักสาน (เสื่อ?) อีกหลาย ๆ ชั้น (3) วางศพในหลุม ที่ขุดขึ้นพร้อมกับข้าวของเครื่องประกอบศพ โดยวางซ้อนศพที่ปฏิบัติในลักษณะเดียวกัน 3 โครง จากนั้นจึงสุมไฟที่บริเวณส่วนกลางลำตัวในขณะร่างกายศพยังสดอยู่ พร้อมกันทีเดียวทั้งสามโครง (4) เมื่อเปลวไฟเผาไหม้โครงกระดูกไปในระดับหนึ่ง จึงทำการกลบหลุมฝังศพ 2.2 การปลงศพครั้งที่สอง (Secondary Burial) พบในกลุ่มโครงกระดูก หมายเลข 4 เป็นการนำชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์ เพียงบางชิ้นจากโครงกระดูกมากกว่า 1 โครงมาห่อรวมกันในผ้าทอแล้วนำมาวางระหว่างแผ่นไม้สองแผ่น จากนั้นจึงเผาห่อ กระดูกนั้นก่อนทำการฝังกลบ ทั้งสองรูปแบบสันนิษฐานว่านิยมประกอบพิธีกรรมปลงศพเป็นกลุ่มครอบครัว โดยฝังศพสมาชิกในครอบครัวรวมกันทุกเพศและอายุเมื่อตาย 3. รูปแบบการจัดระเบียบสังคมของแหล่งโบราณคดีอยู่ในระดับชนเผ่า เนื่องจากหลักฐานทางโบราณคดีที่ปรากฎในแต่ละโครงไม่พบว่ามีโครงกระดูกใด ที่มีความแตกต่างทั้งในด้านปริมาณและประเภทของโบราณวัตถุที่ชัดเจน เช่นที่พบ ในแหล่งโบราณคดีอื่น ๆ ของประเทศไทยซึ่งสามารถจัดรูปแบบการจัดระเบียบสังคม ในระดับที่สูงกว่านี้ |
| บรรณานุกรม | : |
ดุจฤดี คงสุวรรณ์ . (2544). การศึกษาพิธีกรรมปลงศพ ณ แหล่งโบราณคดีค่ายประตูผา อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง.
กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย. ดุจฤดี คงสุวรรณ์ . 2544. "การศึกษาพิธีกรรมปลงศพ ณ แหล่งโบราณคดีค่ายประตูผา อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง".
กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย. ดุจฤดี คงสุวรรณ์ . "การศึกษาพิธีกรรมปลงศพ ณ แหล่งโบราณคดีค่ายประตูผา อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง."
กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2544. Print. ดุจฤดี คงสุวรรณ์ . การศึกษาพิธีกรรมปลงศพ ณ แหล่งโบราณคดีค่ายประตูผา อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2544.
|
