การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อศึกษาพื้นฐานทางด้าน เศรษฐกิจ สังคม และสุขภาพของชาวนา (2) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาด้านเศรษฐกิจ สังคม และสุขภาพของชาวนา (3) เพื่อศึกษาพฤติกรรมการแก้ปัญหาของชาวนา (4) เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กันระหว่างสภาพปัญหาด้านเศรษฐกิจ สังคม สุขภาพ และพฤติกรรมการแก้ปัญหาของชาวนา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ ชาวนาในเขตอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม จำนวน 7 ตำบล 379 ครัวเรือน ซึ่งได้มา จากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi - Stage Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ ในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถามมีทั้งหมด 3 ตอน (1) สภาพทั่วไป (2) ข้อมูลสภาพ ปัญหาด้านเศรษฐกิจ สังคม และสุขภาพของชาวนา (3) พฤติกรรมที่แสดงถึงวิธีการ แก้ปัญหา สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ((-,X)) ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (Correlation) โดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป SPSS/FW ผลการวิจัยพบว่า (1) ชาวนาส่วนใหญ่ในเขตอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม มีพื้นฐานการศึกษาใน ระดับประถมต้น จำนวนสมาชิกในครอบครัวส่วนใหญ่เฉลี่ย 5 คน มีพื้นที่ทำนา 43 ไร่ โดยเป็นของตนเองเฉลี่ยครอบครัวละ 24 ไร่ ส่วนใหญ่มีเงินไม่พอใช้และมีหนี้สิน ชาวนาส่วนใหญ่มีอาชีพเสริม มีการรับข้อมูล ข่าวสารอยู่ในระดับน้อย ยกเว้นข้อมูลข่าวสารจากโทรทัศน์ในระดับมาก การมีส่วนร่วมกิจกรรมกับชุมชน อยู่ในระดับปานกลาง ส่วนใหญ่จะร่วมกิจกรรมงานของเพื่อนบ้าน ด้านสุขภาพของครอบครัวมีการเจ็บป่วยบ้าง เมื่อเจ็บป่วยจะไปรักษาที่โรงพยาบาล ของรัฐ มีการเจ็บป่วยจากสารเคมีมากถึงร้อยละ 25.5 และเมื่อมีปัญหา ชาวนาส่วนใหญ่จะปรึกษากับญาติพี่น้อง (2) สภาพปัญหาของชาวนาพบว่าชาวนามีปัญหาด้านเศรษฐกิจโดยภาพรวมอยู่ใน ระดับปานกลาง โดยมีปัญหาเรื่องผลผลิตและราคาผลผลิตมากที่สุด สภาพปัญหา ด้านสุขภาพโดยภาพรวมอยู่ในระดับน้อย โดยมีปัญหาเรื่องการบริการด้านสาธารณสุข สภาพปัญหาด้านสังคมโดยภาพรวมอยู่ในระดับน้อย โดยมีปัญหาเรื่องเกี่ยวกับการ ศึกษา (3) สภาพพฤติกรรมการแก้ปัญหาของชาวนา โดยแบ่งได้ดังนี้ (3.1) ชาวนาใช้พฤติกรรมในการแก้ปัญหาแบบมุ่งแก้ไขปัญหา อยู่ในระดับปานกลาง ส่วนใหญ่จะยอมรับปัญหาและพยายามควบคุมสถานการณ์บางส่วน ที่ทำได้ (3.2) ชาวนาใช้พฤติกรรมการ แก้ไขปัญหาแบบมุ่งแก้ไขอารมณ์ อยู่ในระดับปฏิบัติน้อย ส่วนใหญ่จะมองโลกในแง่ดี และหาความสบายใจจากคนใกล้ชิด (4) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับสภาพปัญหาด้านเศรษฐกิจ สังคม สุขภาพ และพฤติกรรมการแก้ปัญหาของชาวนา สรุปได้ดังนี้ (4.1) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ กับสภาพปัญหาด้านเศรษฐกิจ ที่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ เพศ ระดับการศึกษา ขนาดของครอบครัว สถานภาพทางเศรษฐกิจ การปรึกษากับบุคคลอื่น ระดับราคาผลผลิต การรับข้อมูลข่าวสาร สภาพสุขภาพของสมาชิกในครอบครัว (4.2) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับสภาพปัญหาด้านสังคม ที่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ จำนวนผลผลิต ขนาดของครอบครัว การมีส่วนร่วมในกิจกรรม (4.3)ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับสภาพปัญหาด้านสุขภาพ ที่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ 0.05 ได้แก่ ระดับการศึกษา จำนวนผลผลิต การปรึกษากับบุคคลอื่น สถานภาพสุขภาพของสมาชิกในครอบครัว การเจ็บป่วยจากสารเคมี (4.4) ปัจจัยที่มี ความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการแก้ปัญหาโดยรวม ที่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ สถานภาพทางเศรษฐกิจ จำนวนผลผลิต ระดับราคาผลผลิต การปรึกษากับบุคคล อื่น การรับข้อมูลข่าวสาร การมีส่วนร่วมในกิจกรรม