การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการใช้เหตุผล เชิงจริยธรรมของนักศึกษา 2) ศึกษาเปรียบเทียบการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมของ นักศึกษาจำแนกตาม เพศ อายุ สถานภาพสมรส สถานภาพการทำงาน สถานภาพสมรส ของบิดามารดา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการอบรมเลี้ยงดู สัมพันธภาพ ในครอบครัว ความใกล้ชิดทางศาสนา กับการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมของนักศึกษา 4) ศึกษาตัวแปรที่ส่งผลต่อการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมของนักศึกษา กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักศึกษาผู้ใหญ่ สายสามัญศึกษา วิธีการเรียนทางไกล ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2543 ในจังหวัดราชบุรี จำนวน 351 คน โดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น (Stratified Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แบบสอบถามเกี่ยวกับการอบรมเลี้ยงดู 2) แบบสอบถามเกี่ยวกับสัมพันธภาพ ในครอบครัว 3) แบบสอบถามเกี่ยวกับความใกล้ชิดทางศาสนา 4) แบบสอบถาม การใช้เหตุผลเชิงจริยธรรม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t - test (independent) ค่า F - test การเปรียบเทียบ พหุคูณ (Multiple Comparison) ด้วยวิธีการของ Scheffe ค่าสัมประสิทธิ์ สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Peason Product Moment Correlation Coefficient) และการถดถอยพหุคูณแบบมีขั้นตอน (Stepwise Multiple Regression) ผลการวิจัยพบว่า 1. นักศึกษาผู้ใหญ่ มีระดับการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมอยู่ใน ขั้นที่ 4 อันเป็นขั้นที่ยึดหลักการทำตามกฏเกณฑ์ของสังคม ซึ่งเป็นระดับที่พึงประสงค์ ของสังคมระดับกลาง 2. เพศ สถานภาพในการทำงาน ไม่มีผลทำให้ระดับการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรม ของนักศึกษาแตกต่างกัน มีเพียง อายุ สถานภาพสมรส สถานภาพสมรสของบิดามารดา ที่ทำให้ระดับการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ 0.05 3. การอบรมเลี้ยงดู สัมพันธภาพในครอบครัว ไม่มีความสัมพันธ์กับการใช้ เหตุผลเชิงจริยธรรมของนักศึกษา มีเพียงความใกล้ชิดทางศาสนา คือ ความเชื่อ ทางพุทธ การปฏิบัติแบบพุทธ และวิถีชีวิตแบบพุทธ ที่มีความสัมพันธ์กับการใช้ เหตุผลเชิงจริยธรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และ 0.05 4) ตัวแปรที่ส่งผลต่อการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรมคือวิถีชีวิตแบบพุทธ สามารถทำนายเหตุผลเชิงจริยธรรมได้ ที่ร้อยละ 6.10