การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบทักษะการคิดวิจารณญาณ ของนักศึกษากลุ่มทดลองก่อนและหลังการเข้าร่วมกระบวนการผลิตละครเวที และ เพื่อเปรียบเทียบทักษะการคิดวิจารณญาณของนักศึกษากลุ่มทดลองที่เข้าร่วม กระบวนการผลิตละครเวที กับนักศึกษากลุ่มควบคุม (กลุ่มที่อ่านเรื่องสั้น) กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ที่ลงทะเบียนเรียนในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2543 โดยผู้วิจัยใช้วิธีสุ่ม อย่างเฉพาะเจาะจง (Purposive technique) โดยการหาอาสาสมัครที่สนใจในการ ผลิตละครเวทีจำนวน 30 คน จากนั้นทำการสุ่มอย่างง่าย โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 15 คน เครื่องมือใช้ในการวิจัยครั้งนี้ประกอบด้วย 1) แผนดำเนินการกระบวน การผลิตละครเวที 2) เรื่องสั้น (มนุษย์ล่องหน ของ อัญชัน) 3) แบบสอบการคิดวิจารณญาณซึ่งแปลและปรับปรุงจากแบบสอบการคิดวิจารณญาณของ Watson และ Glaser โดยนำมาทดสอบหาค่าความเที่ยงแบบความสอดคล้องภายใน (Internal Consistency) ด้วยสูตรKR - 20 (Kuder - Richardson Formula 20) ได้ ค่าเท่ากับ 0.709 ในการวิเคราะห์ข้อมูลใช้สูตร t - test ด้วยโปรแกรม SPSS 9.0 for windows ผลการวิจัยพบว่าภายหลังการทดลองทักษะการคิดวิจารณญาณของนักศึกษากลุ่ม ทดลองที่เข้าร่วมกระบวนการผลิตละครเวที เพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 และทักษะการคิดวิจารณญาณของนักศึกษากลุ่มทดลองที่เข้าร่วม กระบวนการผลิตละครเวที เพิ่มสูงขึ้นกว่าทักษะการคิดวิจารณญาณของนักศึกษา กลุ่มควบคุม (กลุ่มที่อ่านเรื่องสั้น) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05