การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบ Randomized Control Group Pretest Post-test Design) โดยมีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) เพื่อสร้างบทเรียนสำเร็จรูปวิชา ส 503 สังคมศึกษา เรื่อง ภูมิศาสตร์กายภาพของประเทศไทย สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ปีที่ 5 และ 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชา ส 503 สังคมศึกษา เรื่อง ภูมิศาสตร์ กายภาพของประเทศไทย ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการสอนโดยบทเรียนสำเร็จ รูปและตามแนวคู่มือครู ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียน บรรหารแจ่มใสวิทยา 3 สังกัดสามัญศึกษาจังหวัดสุพรรณบุรี ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2542 จำนวน 2 ห้องเรียน รวม 84 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบอย่างง่าย (simple random sampling) และใช้วิธีจับฉลากให้ห้องเรียนหนึ่งเป็นกลุ่มทดลองอีกห้องเรียนหนึ่งเป็นกลุ่มควบคุม เครื่อง มือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยบทเรียนสำเร็จรูปวิชา ส 503 สังคมศึกษา แผนการสอนตามแนวคู่ มือครูวิชา ส 503 สังคมศึกษาแบบทดสอบประจำหน่วยการเรียนวิชา ส 503 สังคมศึกษา และแบบ ทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชา ส 503 สังคมศึกษา สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือค่าเฉลี่ย ((-,X)) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และใช้การทดสอบค่าที (t-test) ผลการ วิจัยพบว่า 1. ผลการใช้บทเรียนสำเร็จรูปวิชา ส 503 สังคมศึกษา เรื่อง ภูมิศาสตร์กายภาพของ ประเทศไทย สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ทั้ง 3 หน่วยการเรียนมีประสิทธิภาพในแต่ ละหน่วยการเรียนดังนี้ คือ หน่วยที่ 1 80.03/83.69 หน่วยที่ 2 80.23/80.47 และหน่วยที่ 3 86.78/80.95 ตามเกณฑ์มาตรฐาน 80/80 ที่ตั้งไว้ 2. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชา ส. 503 สังคมศึกษา เรื่อง ภูมิศาสตร์กายภาพของ ประเทศไทย ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการสอนโดยบทเรียนสำเร็จรูปและตาม แนวคู่มือครูแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยนักเรียนที่ได้รับการสอน ด้วยบทเรียนสำเร็จรูปการสอนตามแนวคู่มือครู ((-,X)=20.12, S.D.=3.83)