ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การวิเคราะห์ภาชนะดินเผาจากแหล่งโบราณคดีปราสาทพนมวัน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การวิเคราะห์ภาชนะดินเผาจากแหล่งโบราณคดีปราสาทพนมวัน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา
นักวิจัย : ดวงกมล อัศวมาศ
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2542
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=56853
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาภาชนะดินเผาจากขุดค้นแหล่งโบราณคดีปราสาทพนมวันในครั้งนี้ ได้ทำการศึกษา เปรียบเทียบส่วนผสม เทคนิคการผลิต และการตกแต่งภาชนะดินเผา รูปแบบเด่นของวัฒนธรรมสมัย ก่อนประวัติศาสตร์ 2 ระยะที่แหล่งโบราณคดีปราสาทพนมวัน วัฒนธรรมสมัย สมัยที่ 1 ของ ปราสาทพนมวันนั้นกำหนดอายุอย่างกว้าง ๆ ได้ประมาณก่อน 370 ปี ก่อนคริสตกาล-คริสตศักราช ที่ 230 ส่วนในสมัยที่ 2 ซึ่งกำหนดอายุด้วยวิธีใช้ AMS (Accerelator Mass Spectrometry) ได้ระหว่าง 370 ปีก่อนคริสตกาล - คริสตศักราชที่ 230 นอกจากนี้ยังใช้หลักฐานโบราณวัตถุ ประเภทอื่น ๆ เป็นหลักฐานประกอบการศึกษาเรื่องการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมของแหล่งโบราณคดี ปราสาทพนมวัน และการศึกษาเปรียบเทียบวัฒนธรรมที่ปราสาทพนมวันกับแหล่งโบราณคดีใกล้เคียง อื่น ๆ ผลการศึกษาสรุปได้ว่าภาชนะดินเผาที่พบในหลุมฝังศพ จำนวน 20 ใบ ภาชนะดินเผาเหล่านี้ มีลักษณะรูปทรงเหมือนภาชนะที่ใช้ในชีวิตประจำวันทั่วไป คือ ภาชนะใส่อาหาร ภาชนะจัดเตรียม อาหาร และภาชนะหุงต้ม น่าจะเป็นภาชนะที่ผลิตขึ้นเพื่อใช้ในพิธีกรรมการฝังศพโดยเฉพาะ ส่วนในเรื่องการศึกษาวัตถุดิบ ส่วนผสม การตกแต่ง และ อุณหภูมิการเผา ศึกษาโดยวิธีศิลา วรรณา และวิธีวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีด้วย ICP-Atomic Emission Spectrometry เพื่อเปรียบเทียบภาชนะทั้ง 2 แบบ พบว่าดินที่นำมาทำภาชนะดินเผาทั้ง 2 สมัย น่าจะเป็นดิน จากคนละบริเวณ แต่ก็เป็นดินที่เกิดบริเวณที่ราบลุ่มเช่นเดียวกัน ส่วนผสมที่ใช้พบว่า มีความ แตกต่างกัน โดยภาชนะดินเผาในสมัยที่ 1 ซึ่งเป็นสมัยแรกของแหล่งโบราณคดีแห่งนี้ มีกร๊อก เป็นส่วนผสมในเนื้อดิน ส่วนภาชนะดินเผาในสมัยที่ 2 มีการเติมอินทรีย์วัตถุ คือ แกลบข้าว ลงไปในเนื้อภาชนะดินเผา เทคนิคการขึ้นรูปภาชนะ 2 สมัยนี้ก็ต่างกัน โดยพบว่าสมัยที่ 1 นิยมการขึ้นรูปด้วยมือ แต่ในสมัยที่ 2 พบการขึ้นรูปด้วยแป้นหมุนเพิ่มขึ้นอีกวิธีหนึ่ง การตกแต่งภาพชนะของ 2 สมัย มีการตกแต่งต่างกันโดย สมัยที่ 1 ส่วนใหญ่ภาชนะจะมีผิวเรียบ มีการตกแต่งด้วยลายเชือกทาบในแนวดิ่งและแนวเฉียง ลายขูดขีดและลายจักสาน ส่วนภาชนะดินเผา ในสมัยที่ 2 ตกแต่งด้วยการรมควัน ร่วมกับการขัดมันที่ผิวภาชนะ หรือมีการรมควันเพียงอย่าง เดียว อย่างไรก็ตามวิธีการเผาภาชนะของทั้ง 2 สมัยคล้ายกัน คือ เป็นการเผาแบบกลางแจ้ง มีอุณหภูมิต่ำ จากผลการศึกษาภาชนะดินเผาครั้งนี้ บ่งชี้ถึงการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมที่แหล่ง โบราณคดีปราสาทพนมวันดังเห็นได้จากความแตกต่างของรูปแบบภาชนะที่พบใน 2 สมัยแหล่ง โบราณคดีนี้ นอกจากนี้เมื่อนำภาชนะดินเผาของปราสาทพนมวันไปเปรียบเทียบกับแหล่งโบราณคดี ที่อยู่ใกล้เคียงกันนั้น พบว่าลักษณะของภาชนะดินเผาทั้งรูปแบบ และส่วนผสมมีความคล้ายคลึง กัน จัดอยู่ในช่วงอายุสมัยที่ใกล้เคียงกัน ซึ่งแสดงถึงการติดต่อสัมพันธ์กันระหว่างกลุ่ม ชุมชนใกล้เคียง ในเขตบริเวณลุ่มแม่น้ำมูลตอนบนด้วยกัน

บรรณานุกรม :
ดวงกมล อัศวมาศ . (2542). การวิเคราะห์ภาชนะดินเผาจากแหล่งโบราณคดีปราสาทพนมวัน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
ดวงกมล อัศวมาศ . 2542. "การวิเคราะห์ภาชนะดินเผาจากแหล่งโบราณคดีปราสาทพนมวัน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
ดวงกมล อัศวมาศ . "การวิเคราะห์ภาชนะดินเผาจากแหล่งโบราณคดีปราสาทพนมวัน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2542. Print.
ดวงกมล อัศวมาศ . การวิเคราะห์ภาชนะดินเผาจากแหล่งโบราณคดีปราสาทพนมวัน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2542.