การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างบทเรียนสำเร็จรูปการอ่านเรื่องสั้นอย่าง มีวิจารณญาณสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 และเพื่อประเมินประสิทธิภาพของบทเรียน สำเร็จรูปที่สร้างขึ้น โดยเปรียบเทียบสัมฤทธิผลในการอ่านเรื่องสั้นอย่างมีวิจารณญาณของ นักเรียนที่มีระดับความสามารถเบื้องต้นต่างระดับกัน ระหว่างกลุ่มที่เรียนโดยใช้บทเรียน สำเร็จรูปและเรียนโดยใช้การอภิปรายแบบ Symposium ตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนคงคาราม จังหวัดเพชรบุรี ที่กำลังศึกษาในภาคเรียน ที่ 1 ปีการศึกษา 2539 จำนวน 60 คน โดยแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 30 คน ทั้งนี้ให้ กลุ่มหนึ่งเป็นกลุ่มทดลองสอนโดยบทเรียนสำเร็จรูป และอีกกลุ่มหนึ่งทดลองสอนโดยการอภิปราย แบบ Symposium สำหรับเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ บทเรียนสำเร็จรูปการอ่านเรื่อง สั้นอย่างมีวิจารณญาณ แผนการสอนการอภิปรายแบบ Symposium และแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ใน การอ่านเรื่องสั้นอย่างมีวิจารณญาณ การทดลองครั้งนี้ใช้เวลา 14 คาบเรียน และวิเคราะห์ ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์ความแปรปรวน ผลการวิจัยปรากฏว่า 1. บทเรียนสำเร็จรูปที่สร้างขึ้นโดยใช้เรื่องสั้นจำนวน 4 เรื่อง ได้แก่ เรื่อง สำนึกพรานล่าช้าง เรื่อง แล้วเราจะคิดถึงกัน เรื่อง เสียงเรียกจากดวงดาว และ เรื่อง เพลงลาบท สุดท้าย มีหน่วยการเรียนทั้งสิ้น 29 หน่วย และ 51 แบบฝึกหัด ประสิทธิภาพ ภายในมีค่าสูงกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนด คือมีค่า 86.33/85.52 2. ในภาพรวมนักเรียนที่เรียนโดยใช้บทเรียนสำเร็จรูปมีสัมฤทธิผลในการอ่านเรื่องสั้น อย่างมีวิจารณญาณสูงกว่านักเรียนที่เรียนโดยใช้การอภิปรายแบบ Symposium และในรายละเอียด พบว่านักเรียนที่มีความสามารถเบื้องต้นระดับปานกลางและต่ำที่เรียนโดยใช้บทเรียนสำเร็จรูป มีสัมฤทธิผลในการอ่านเรื่องสั้นอย่างมีวิจารณญาณสูงกว่านักเรียนที่เรียนโดยการอภิปรายแบบ Symposium ในขณะที่นักเรียนที่มีความสามารถเบื้องต้นอยู่ในระดับสูงซึ่งเรียนโดยการอภิปราย แบบ Symposium นั้น มีสัมฤทธิผลในการอ่านเรื่องสั้นอย่างมีวิจารณญาณสูงกว่านักเรียนที่ เรียนโดยใช้บทเรียนสำเร็จรูป