การวิจัยครั้งนี้มุ่งศึกษาระดับความรู้สึกเชิงจริยธรรม และเปรียบเทียบความรู้สึกเชิง จริยธรรมที่เปลี่ยนแปลงไป ตามวิธีสอน 2 วิธี คือ การสอนแบบอภิปรายโดยใช้วิธีคิดแบบ คุณโทษและทางออกเข้าประกอบ กับวิธีสอนแบบบรรยาย ว่าได้ผลต่างกันหรือไม่ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนสีคิ้ว สวัสดิ์ผดุงวิทยา จำนวน 2 ห้อง ซึ่ง ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม (cluser random sampling) จากประชากร คือนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ทั้งสิ้น 8 ห้องเรียน จำนวน 371 คน กำหนดให้ห้องหนึ่งเป็นกลุ่มทดลอง สอนแบบอภิปรายโดยใช้วิธีคิดแบบคุณโทษและทางออกเข้าประกอบ อีกห้องหนึ่งเป็นกลุ่มควบคุม ใช้วิธีสอนแบบบรรยาย นำแบบวัดคุณลักษณะซึ่งสร้างและพัฒนาโดยหน่วยศึกษานิเทศก์ กรม สามัญศึกษา ไปใช้วัดความรู้สึกเชิงจริยธรรม โดยทำการทดสอบก่อนเรียนทั้ง 2 ห้อง นำ คะแนนของทั้ง 2 กลุ่มที่เท่ากันหรือต่างกัน 1 คะแนน มาจับคู่กันเป็นคู่ๆ (matching by pair) ได้กลุ่มตัวอย่างคุณธรรม ดังนี้ การพึ่งตัวเอง 25 คู่ ความขยันหมั่นเพียร 27 คู่ ความรับผิดชอบ 24 คู่ การประหยัดและออม 31 คู่ การมีระเบียบวินัยและเคารพกฎหมาย 27 คู่ จากนั้นผู้วิจัยได้ดำเนินการทดลองวิธีสอนทั้ง 2 กลุ่ม โดยใช้เวลากลุ่มละ 5 คาบเรียน ในระยะเวลา 4 สัปดาห์ เมื่อสิ้นสุดการทดลองได้ทำการทดสอบหลังเรียน นักเรียนทั้ง 2 ห้อง นำผลที่ได้มาวิเคราะห์ โดยใช้ค่าคะแนนเฉลี่ย ((-,X)) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ทดสอบความแตกต่างของความรู้สึกเชิงจริยธรรม ระหว่างการทดสอบก่อนเรียนและการทดสอบ หลังเรียน ในกลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุม ด้วยการทดสอบที ที่กลุ่มตัวอย่างไม่เป็นอิสระแก่กัน (t-test dependent group) และทดสอบความแตกต่างของความรู้สึกเชิงจริยธรรมระหว่าง กลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม ด้วยการทดสอบที ที่กลุ่มตัวอย่างเป็นอิสระแก่กัน (t-test independent group) ผลการวิจัยสรุปได้ว่า นักเรียนส่วนใหญ่ของทั้ง 2 กลุ่ม มีความรู้สึกเชิงจริยธรรมอยู่ในขั้นเห็นคุณค่า และ ผลการเปรียบเทียบความรู้สึกเชิงจริยธรรมระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม พบว่า มีความ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทุกด้าน ยกเว้นคุณธรรมการประหยัดและออม