วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบเรื่องพระสุธน-นางมโนห์รา สำนวน ต่างๆ อันได้แก่ ค่าวซอเรื่องธรรมเจ้าสุทน วรรณกรรมท้องถิ่นล้านนา คำขับค่าวเจ้าสุธน วรรณกรรม ท้องถิ่นสิบสองพันนา และเรื่องสุทน วรรณกรรมท้องถิ่นเชียงตุง ทั้งนี้ได้ปริวรรต วรรณกรรมดังกล่าว จากอักษรธรรม อักษรไทลื้อ (ใหม่) และอักษรไทเขินตามลำดับเป็นภาษาไทย โดยใช้อักขรวิธีภาษาไทย กลางปัจจุบัน และได้ศึกษาตามแนวทางการศึกษาวรรณคดีและคติชนวิทยา การศึกษาพบว่า วรรณกรรมท้องถิ่นทั้ง 3 สำนวนมีลักษณะทางวรรณกรรมที่เหมือนกันและแตกต่างกัน กล่าวคือ ในด้านลักษณะคำประพันธ์นั้น สำนวนท้องถิ่นล้านนา และสำนวนท้องถิ่นสิบสองพันนาใช้คำ ประพันธ์ประเภทร้อยกรองที่แสดงลักษณะเฉพาะของท้องถิ่น ส่วนสำนวนท้องถิ่นเชียงตุงใช้คำประพันธ์ ประเภทร้อยแก้วที่มีสัมผัส ด้านเนื้อเรื่องต่างก็ได้เค้าเรื่องมาจากชาดก อันได้แก่ เรื่องสุธนชาดก เนื้อเรื่องส่วนใหญ่มีรายละเอียดเหมือนต้นเค้าเดิม จะมีแตกต่างกันบ้างก็เพียงเล็กน้อย ดังเช่น การคัดตัวละครบางตัวออก และการเอ่ยถึงตัวละครบางตัวโดยไม่ระบุชื่อ เป็นต้น ในด้านการเปรียบเทียบรายละเอียดในอนุภาคเดียวกันโดยเฉพาะอนุภาคสาเหตุของพฤติกรรม และอนุภาควิธีการนั้น พบว่ามีทั้งที่เหมือนและแตกต่างกัน ทั้งนี้จะมีเพียงอนุภาคเดียวที่ตั้ง 3 สำนวนมีรายละเอียดเหมือนกัน นั่นคือ อนุภาคที่นางเอกเป็นลูกสาวคนโตซึ่งแตกต่างจากใน สุธนชาดก ส่วนการศึกษาด้านศิลปะการใช้ภาษานั้น พบว่า ต่างก็มีการเลือำสรรคำและสำนวน เปรียบเทียบที่ทำให้เกิดสุนทรียภาพ การศึกษาวรรณกรรมทั้ง 3 สำนวนในด้านวรรณกรรมกับสังคม พบว่าแต่ละสำนวนสะท้อนสังคม และวัฒนธรรมของแต่ละกลุ่มชนซึ่งปรากฎใน 3 ลักษณะคือ สะท้อนภาพของสังคมที่แตกต่างกันของ แต่ละท้องถิ่น สะท้อนวัฒนธรรมร่วมของชนเผ่าไท และสะท้อนวัฒนธรรมที่แตกต่างกันของแต่ละ กลุ่มชน ภาพสะท้อนดังกล่าวล้วนทำให้เห็นถึงลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์และลักษณะของการผสมผสาน ทางสังคมและวัฒนธรรมของชนเผ่าไท ซึ่งมีความสัมพันธ์กันมาช้านาน นอกจากนี้ ยังทำให้ตระหนัก ถึงความสัมพันธ์ในเรื่องของวรรณกรรมกับสังคมได้เป็นอย่างดี การศึกษาเปรียบเทียบวรรณกรรมทั้ง 3 สำนวนดังกล่าวนี้ มิได้เป็นเพียงการขยายวงการ ศึกษาวรรณกรรมท้องถิ่นให้กว้างขวางออกไปเท่านั้น แต่ยังทำให้ประจักษ์ถึงการแพร่กระจายของ วรรณกรรมชาดกเรื่องนี้ และสะท้อนให้เห็นถึงความศรัทธาของชนเผ่าไทที่มีต่อพุทธศาสนามาเป็น เวลาช้านานตราบถึงปัจจุบันด้วย