งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพิธีลอยเรือในฐานะที่เป็นภาพสะท้อนสังคมและวัฒนธรรม ของชาวเลบ้านหัวแหลม อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ โดยผู้วิจัยได้เข้าไปอาศัยในชุมชนช่วง ระยะเวลาหนึ่ง และใช้วิธีการทางมานุษยวิทยาเก็บรวบรวมข้อมูลทางด้านชาติพันธุ์ และพิธีกรรม จากการสังเกตขณะเข้าไปมีส่วนร่วมในเหตุการณ์ และสัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการประกอบกับ การศึกษาค้นคว้าจากเอกสาร และตำราต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า องค์ประกอบของพิธีลอยเรือทั้งในแง่ของศิลปะที่ชาวเลบ้านหัวแหลม สร้างสรรค์ประดิษฐ์ขึ้น เพื่อใช้ในพิธีกรรม และในแง่ของสัญลักษณ์และการสื่อความหมาย ตลอดจน การสืบเนื่อง และการเปลี่ยนแปลงได้สะท้อนให้เห็นถึงสัญลักษณ์ และการสื่อความหมายในรูปแบบ ต่างๆ ได้แก่ การประกอบพิธีกรรมของผู้นำกลุ่ม การเข้าร่วมต่อเรือปลาจั๊กประดิษฐ์ไม้กันผี ประกอบพิธีสาดน้ำ และพิธีทำน้ำมนต์ ทำขวัญ และสะเดาะเคราะห์ ตลอดจนการร้องรำทำเพลง ของสมาชิกในกลุ่ม สิ่งเหล่านี้เป็นการแสดงสัญลักษณ์และการสื่อความหมายด้วยภาษาท่าทาง ซึ่ง นอกจากสัมพันธ์กับตำนานความเชื่อ ค่านิยม ทัศนคติ และภาวะแวดล้อมทางนิเวศวิทยา ซึ่งรวม เรียกว่าโลกทัศน์ทางสังคมและวัฒนธรรมแล้ว ยังแสดงถึงโครงสร้างของพิธีลอยเรือ ซึ่งสัมพันธ์ กับโครงสร้างของชุมชนชาวเลบ้านหัวแหลมด้วย ในทำนองเดียวกันเรือปลาจั๊กและส่วนประกอบ ของเรือ ไม้กันผีและเครื่องเซ่นในพิธีกรรมได้แสดงถึงสัญลักษณ์และการสื่อความหมายทางวัตถุ ซึ่งสัมพันธ์กับโลกทัศน์ทางสังคมและวัฒนธรรมของชุมชนชาวเลบ้านหัวแหลม อันเป็นแรงบันดาลใจ ให้สมาชิกในชุมชนสร้างสรรค์ประดิษฐ์สิ่งเหล่านี้ขึ้นเพื่อสนองความต้องการของสังคมเช่นกัน ทั้งนี้องค์ประกอบของพิธีลอยเรือแต่ละขั้นตอน และโลกทัศน์ทางสังคมและวัฒนธรรม ได้มีการ สืบเนื่องและเปลี่ยนแปลงไปอย่างสอดคล้องและสัมพันธ์กัน