วิทยานิพนธ์ฉบับนี้เป็นการศึกษาวิจัยถึงคติความเชื่อเรื่องมหาชาติชาดก มองในแง่การ เปลี่ยนแปลงและการสืบเนื่องที่สะท้อนจากภาพจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถวัดสุวรรณาราม โดยเลือกชุมนุมวัดสุวรรณาราม (บ้านบุ) ซึ่งเป็นกลุ่มสังคมที่มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับวัด สุวรรณารามมากที่สุด เป็นกรณีศึกษา ผลการศึกษา พบว่า ในอดีตนั้นภาพมหาชาติชาดก นอกจากจะมีคุณค่าทางความงาม เป็น ความพึงพอใจแก่ผู้พบเห็น และเป็นศิลปะตกแต่งอาคารศาสนสถานอันศักดิ์สิทธิแล้ว ยังมีบทบาท ต่อสังคมใน 2 ประการด้วยกันคือ บทบาทต่อการสร้างบูรณาการทางสังคม เนื่องจากเป็นงาน ศิลปกรรมทางพุทธศาสนาที่พระมหากษัตริย์ทรงส่งช่างหลวงจากราชสำนักมาเขียนไว้ในสมัช รัชกาลที่ 3 เรื่องราวและรูปแบบที่ปรากฎจึงมีลักษณะเป็นวัฒนธรรมประเพณีหลวงอย่างชัดเจน แสดงให้เห็นถึงการถ่ายทอดวัฒนธรรมจากส่วนกลางลงมาสู่ชาวบ้าน เพื่อให้เกิดการยอมรับ วัฒนธรรมประเพณีหลวง อันส่งผลมาถึงการสร้างบูรณาการทางสังคมในที่สุด เพราะรูปแบบคือ จิตรกรรมฝาผนังนั้น มีลักษณะสอดคล้องกับเนื้อหาคือ ชาดกที่ชาวบ้านให้ความเชื่อถืออยู่แล้ว ด้วยเหตุนี้จึงเกิดบทบาทในประการที่ 2 คือ เป็นการให้การศึกษาอบรมแก่ชาวบ้าน โดยผ่าน พระภิกษุ ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวกลางถ่ายทอดคติธรรมต่างๆ ที่ปรากฎมาแล้วจากนิทานชาดกให้ ชาวบ้านได้เห็นเด่นชัดขึ้น ภาพจิตรกรรมฝาผนังขึงเสมือนเป็นสื่อตัวหนึ่งที่ถ่ายทอดความรู้สึก นึกคิดมาสู่ชาวบ้าน แต่ปัจจุบัน ภาพมหาชาติชาดกหมดบทบาทหน้าที่ทางสังคมดังกล่าวแล้วเพราะการสร้าง บูรณาการทางสังคมก็ดี หรือการให้การศึกษาอบรมก็ดี ได้มีสถาบันการปกครอง สถาบันการศึกษา เข้ามารับหน้าที่แทนโดยเฉพาะ แม้กระนั้นก็ตาม ภาพมหาชาติชาดกก็ยังมีแนวโน้มว่าจะได้รับการ สืบเนื่องต่อไป หากแต่ด้วยจุดประสงค์ที่เปลี่ยนแปลงไป คือการรักษารูปแบบของงานศิลปกรรม แบบประเพณี มิใช่บทบาทหน้าที่ต่อสังคมดังที่ปรากฎในอดีตอีกต่อไป