วิทยานิพนธ์นี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาวิเคราะห์และเปรียบเทียบความเชื่อเรื่องกรรม ในวรรณคดีไทยสมัยอยุธยา โดยมีสมมติฐานดังต่อไปนี้ 1. ความเชื่อเรื่องกรรมในวรรณคดีไทยสมัยอยุธยา ได้รับอิทธิพลจากพุทธศาสนา ขณะ เดียวกันก็ยังมีความเชื่ออื่นๆ เช่น ความเชื่อเรื่องภูติผี สิ่งศักดิ์สิทธิ์และศาสนาพรหมณ์ปะปน อยู่ด้วย 2. ความเชื่อเรื่องกรรมตามความคิดของกวีบางคน ที่ปรากฎในวรรณคดีสมัยอยุธยาอาจ เปลี่ยนแปลงไปจาก ความคิดเรื่องกรรมตามหลักพุทธศาสนาเพราะเหตุผลทางวรรณศิลป์ เนื้อหาแบ่งเป็น 5 บท บทที่ 1 เป็นบทนำกล่าวถึงความสำคัญของปัญหาและความมุ่งหมาย บทที่ 2 กล่าวถึงแนวคิดเรื่องกรรมตามหลักพุทธศาสนา บทที่ 3 กล่าวถึงความเชื่อเรื่องกรรมใน วรรณคดีไทยสมัยอยุธยาทั้ง 9 เรื่อง เพื่อจะได้เห็นพัฒนาการของความเชื่อเรื่องกรรม และความเชื่อ อื่นๆ ได้อย่างชัดเจนด้วย บทที่ 4 กล่าวถึงความเชื่อเรื่องที่เปลี่ยนแปลงไปเพราะเหตุผลทาง วรรณศิลป์ และบทที่ 5 บทสรุปและผลการวิจัย การวิจัยนี้สรุปได้ว่าในลิลิตโองการแช่งน้ำซึ่ง เป็นวรรณคดีเรื่องแรกในสมัยอยุธยา ปรากฎความเชื่อเรื่องภูติผี สิ่งศักดิ์สิทธิ์ แต่ยังไม่ปรากฎ แนวคิดเรื่องกรรมตามหลักพุทธศาสนาเลย แนวคิดเรื่องกรรมกล่าวถึงอย่างชัดเจนในลิลิตพระลอ โดยมีความเชื่อเรื่องภูติผี สิ่งศักดิ์สิทธิ์ปรากฎควบคู่กันไปด้วย ความเชื่อเรื่องภูติผี สิ่งศักดิ์สิทธิ์ เริ่มลดบทบาทลงเรื่อยๆ จนกลายเป็นส่วนประกอบของเรื่องในวรรณคดีบางประเภท แต่มิได้หาย ไปจากวรรณคดีทีเดียว ยังปรากฎอยู่ในวรรณคดีเรื่องต่างๆ อยู่เสมอ ส่วนแนวคิดเรื่องกรรมตามหลัก พุทธศาสนาซึ่งเริ่มปรากฎชัดในลิลิตพระลอ ได้มีอิทธิพลต่อกวีมากขึ้นดังจะเห็นได้จากวรรณคดี เรื่องอื่นๆ ในสมัยต่อมา ซึ่งกล่าวถึงเรื่องกรรมอย่างชัดเจน แนวคิดเรื่องกรรมและวิบาก เชื่อมโยงไปสู่ความเชื่อเรื่องวิบากที่ให้ผลแบบข้ามภพข้ามชาติ ซึ่งเป็นความเชื่อของกวีในสมัย อยุธยาที่ค่อนข้างจะชัดเจน แต่มีวรรณคดีบางเรื่อง เช่นเสือโคคำฉันท์ ที่แสดงความเชื่อเรื่อง กรรมไม่ชัดเจนนัก ทั้งนี้เพราะเหตุผลทางวรรณศิลป์เช่นเดียวกับวรรณคดีประเภทนิราศ คือ กำสรวล โคลงดั้นและโคลงทวาทศมาส ซึ่งกล่าวถึงเรื่องการให้ผลของกรรมโดยกวีมิได้บอกถึงเหตุของผล กรรมนั้นอย่างชัดเจน แต่กวีเชื่อว่ากรรมเก่าตามมาให้ผลอย่างแน่นอน ซึ่งมักอ้างถึงในลักษณะของ สูตรสำเร็จ