การบริหารกิจการใดๆ รวมทั้งการบริหารการศึกษา ต้องอาศัยแม่แบบเพื่อเป็นแนวทาง ไปสู่ความสำเร็จตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ นักบริหารการศึกษาที่ประสบผลสำเร็จ ส่วนใหญ่ใช้ นโยบายที่ได้จัดวางอย่างดีเป็นแม่แบบในการกำหนดแผนงานโครงการ นโยบายที่ดีต้องมาจากการ จัดวางอย่างมีหลักการโดยอาศัยทฤษฎี และข้อมูลที่ถูกต้องเชื่อถือได้ การวิจัยนี้เป็นการค้นหา นโยบายการมัธยมศึกษาระดับจังหวัดของจังหวัดลำปางโดยการศึกษาวิเคราะห์องค์ประกอบในการ จัดวางนโยบายต่างๆ ตามรูปแบบการจัดวางนโยบายที่พัฒนาจากรูปแบบการวางนโยบาย 3 รูปแบบ คือ ของแคมปเบล คอร์บอลลี และแรมเซเยอร์, รูปแบบของเวิร์ทและมิทเชล, และรูปแบบของ สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ โดยมีการศึกษาวิเคราะห์สภาพแรงผลักดันพื้นฐาน และข้อกำหนดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการจัดวางนโยบาย แล้วนำไปจัดทำแบบสอบถามเพื่อทำ สำมะโนความเห็นต่อประเด็นที่จะนำมาร่างนโยบายจากอนุกรรมการฝ่ายการศึกษาในกรรมการ พัฒนาจังหวัด ผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษารวม 61 คน ข้อมูลที่ได้จากการสอบถามนำมา วิเคราะห์ด้วยค่าสถิติร้อยละแล้วนำมากำกับการยกร่างนโยบายการมัธยมศึกษาในแผนพัฒนาการ ศึกษาระยะที่ 6 ของจังหวัดลำปาง การวิจัยนี้ดำเนินการระหว่างเดือนสิงหาคม 2527 - มีนาคม 2530 โดยมีช่วงเวลาของการรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนกันยายน 2528 - ธันวาคม 2528 ผลการวิจัยพบว่าแรงผลักดันพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกับการจัดวางนโยบายที่สำคัญ คือ ประชาชนและผู้ปกครองนักเรียนไม่เห็นคุณค่าความสำคัญของการส่งบุตรหลานเข้าเรียนในระดับมัธยม ศึกษา นักเรียนที่จบจากโรงเรียนมัธยมศึกษาไม่ประสบความสำเร็จในการประกอบอาชีพ มีคุณสมบัติ ไม่เป็นไปตามจุดประสงค์ของหลักสูตร สภาพทางเศรษฐกิจของประชาชนโดยทั่วไปไม่ดี ประชาชน ในถิ่นทุรกันดารไม่ได้รับความเสมอภาคในการรับบริการทางการศึกษา ในด้านสภาพปัญหาของ จังหวัดลำปาง พบว่าที่สำคัญคือ อัตราการเรียนต่อของผู้จบการศึกษาภาคบังคับเข้าเรียนต่อ ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นเฉลี่ยในแผนพัฒนาการศึกษาระยะที่ 5 ใน 6 อำเภอต่ำกว่าร้อยละ 30 จากการศึกษาข้อกำหนดต่างๆ ที่เกี่ยวกับการมัธยมศึกษาที่สำคัญคือ นโยบายของกรมสามัญศึกษา ในแผนพัฒนาการศึกษาระยะที่ 6 เน้นการจัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในพื้นที่ที่มีอัตรา การเรียนต่อต่ำ และให้คลุมพื้นที่ชนบททุรกันดาร ซึ่งก็ตรงกับสภาพปัญหาและความต้องการของ จังหวัด ส่วนนโยบายการศึกษาในระดับอื่นหรือลักษณะอื่นไม่พบว่ามีประเด็นสำคัญที่ควรกล่าวถึง จากการสำมะโนความคิดเห็นของประชากรในการวิจัยโดยใช้เทคนิคเดลไฟ ซึ่งส่งแบบสอบถามไป ยังผู้ตอบกลุ่มเดียวกัน 2 ครั้งพบว่า มีความเห็นสอดคล้องกันในประเด็นของสาเหตุของปัญหา และแนวทางแก้ปัญหาการมัธยมศึกษาในการตอบแบบสอบถามทั้ง 2 ครั้ง และได้พบแนวทางในการ จัดวางนโยบายหลายประการ จากข้อค้นพบดังกล่าว ผู้วิจัยมีข้อเสนอว่าควรกำหนดนโยบายการ มัธยมศึกษาในแผนพัฒนาการศึกษาระยะที่ 6 ให้สอดคล้องกับกรอบนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ และมีจุดเน้นที่เหมาะสมกับสภาพการณ์ต่างๆ ของจังหวัดลำปางซึ่งผู้วิจัยได้เสนอแนะร่าง นโยบายไว้แล้วจำนวน 14 ข้อ