| ชื่อเรื่อง | : | การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ |
| นักวิจัย | : | สมมาตร์ ผลเกิด |
| คำค้น | : | - |
| หน่วยงาน | : | ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย |
| ผู้ร่วมงาน | : | - |
| ปีพิมพ์ | : | 2529 |
| อ้างอิง | : | http://www.thaithesis.org/detail.php?id=55792 |
| ที่มา | : | - |
| ความเชี่ยวชาญ | : | - |
| ความสัมพันธ์ | : | - |
| ขอบเขตของเนื้อหา | : | - |
| บทคัดย่อ/คำอธิบาย | : | ปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ เป็นศาสนสถานแบบเขมรมีอายุเก่าไปถึงพุทธศตวรรษที่ 17 (ศิลปะแบบนครวัด) ศาสนสถานแห่งนี้ก่อด้วยอิฐมีจำนวน 5 หลัง ตั้งอยู่บนฐานเดียวกัน โครงสร้างทางสถาปัตยกรรมเป็นแบบผนังรับน้ำหนัก ยอดก่อเลียนแบบอาคารจริง แต่ย่อส่วนให้ มีขนาดเล็กลงวางเรียงซ้อนและลดหลั่นกันขึ้นไป บริเวณมุมอาคารประดับด้วยกลีบขนุนปรางค์ รูปบุคคลและรูปสัตว์ ยอดบนสุดของปรางค์ทำด้วยศิลาทรายสลักเป็นรูปบัวกลุ่ม สำหรับประติมากรรมรูปบุคคลและรูปสัตว์ที่ใช้ประดับตกแต่งศาสนสถาน มีทั้งประติมากรรม แบบนูนสูงและแบบนูนต่ำ ภาพประติมากรรมที่นับว่าน่าสนใจที่สุด ได้แก่ ภาพเล่าเรื่องศิวนาฎราช บนแผ่นศิลาทับหลัง ปรางค์ประธาน ซึ่งถือได้ว่ามีความงามทั้งในด้านการจัดองค์ประกอบ ของภาพและฝีมือการแกะสลักก็ทำได้อย่างประณีตยิ่ง นอกจากภาพเล่าเรื่องศิวนาฎราชแล้วยังมี ภาพสลักเล่าเรื่องบนศิลาทับหลังรูปพระกฤษณะประลองกำลังกับสัตว์ของปรางค์บริวารอีก 2 แผ่น ซึ่งมีความงามไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันเป็นที่น่าสังเกตว่าภาพสลักเล่าเรื่องบนศิลาทับหลังทั้ง 3 แผ่นดังกล่าว ล้วนเป็นภาพสลักเนื่องในศาสนพราหมณ์ทั้งสิ้น จึงสันนิษฐานได้ว่าเดิมปราสาท ศีขรภูมินั้นเป็นเทวสถานมาก่อน ต่อมาเทวสถานแห่งนี้ถูกดัดแปลงมาเป็นพุทธสถาน ราวปลาย สมัยอยุธยาหรือต้นสมัยรัตนโกสินทร์ ซึ่งมีหลักฐานยืนยันอย่างแน่ชัดก็คือฐานพระพุทธรูปที่อยู่ ภายในปรางค์ประธานและปรางค์บริวารอีก 2 องค์ ได้แก่ ปรางค์บริวารด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ และปรางค์บริวารด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ นอกจากหลักฐานดังกล่าวแล้วยังพบศิลาจารึกที่กล่าวถึง การเปลี่ยนแปลงศาสนสถานแห่งนี้จากเทวสถานมาเป็นพุทธสถาน บนกรอบประตูทางเข้าปรางค์ บริวารด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้อีกด้วย แต่เป็นที่น่าเสียดายที่จารึกดังกล่าวไม่ระบุศักราช ที่เปลี่ยนแปลงเอาไว้ |
| บรรณานุกรม | : |
สมมาตร์ ผลเกิด . (2529). การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์.
กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย. สมมาตร์ ผลเกิด . 2529. "การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์".
กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย. สมมาตร์ ผลเกิด . "การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์."
กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2529. Print. สมมาตร์ ผลเกิด . การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2529.
|
