ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์
นักวิจัย : สมมาตร์ ผลเกิด
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2529
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=55792
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ เป็นศาสนสถานแบบเขมรมีอายุเก่าไปถึงพุทธศตวรรษที่ 17 (ศิลปะแบบนครวัด) ศาสนสถานแห่งนี้ก่อด้วยอิฐมีจำนวน 5 หลัง ตั้งอยู่บนฐานเดียวกัน โครงสร้างทางสถาปัตยกรรมเป็นแบบผนังรับน้ำหนัก ยอดก่อเลียนแบบอาคารจริง แต่ย่อส่วนให้ มีขนาดเล็กลงวางเรียงซ้อนและลดหลั่นกันขึ้นไป บริเวณมุมอาคารประดับด้วยกลีบขนุนปรางค์ รูปบุคคลและรูปสัตว์ ยอดบนสุดของปรางค์ทำด้วยศิลาทรายสลักเป็นรูปบัวกลุ่ม สำหรับประติมากรรมรูปบุคคลและรูปสัตว์ที่ใช้ประดับตกแต่งศาสนสถาน มีทั้งประติมากรรม แบบนูนสูงและแบบนูนต่ำ ภาพประติมากรรมที่นับว่าน่าสนใจที่สุด ได้แก่ ภาพเล่าเรื่องศิวนาฎราช บนแผ่นศิลาทับหลัง ปรางค์ประธาน ซึ่งถือได้ว่ามีความงามทั้งในด้านการจัดองค์ประกอบ ของภาพและฝีมือการแกะสลักก็ทำได้อย่างประณีตยิ่ง นอกจากภาพเล่าเรื่องศิวนาฎราชแล้วยังมี ภาพสลักเล่าเรื่องบนศิลาทับหลังรูปพระกฤษณะประลองกำลังกับสัตว์ของปรางค์บริวารอีก 2 แผ่น ซึ่งมีความงามไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากันเป็นที่น่าสังเกตว่าภาพสลักเล่าเรื่องบนศิลาทับหลังทั้ง 3 แผ่นดังกล่าว ล้วนเป็นภาพสลักเนื่องในศาสนพราหมณ์ทั้งสิ้น จึงสันนิษฐานได้ว่าเดิมปราสาท ศีขรภูมินั้นเป็นเทวสถานมาก่อน ต่อมาเทวสถานแห่งนี้ถูกดัดแปลงมาเป็นพุทธสถาน ราวปลาย สมัยอยุธยาหรือต้นสมัยรัตนโกสินทร์ ซึ่งมีหลักฐานยืนยันอย่างแน่ชัดก็คือฐานพระพุทธรูปที่อยู่ ภายในปรางค์ประธานและปรางค์บริวารอีก 2 องค์ ได้แก่ ปรางค์บริวารด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ และปรางค์บริวารด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ นอกจากหลักฐานดังกล่าวแล้วยังพบศิลาจารึกที่กล่าวถึง การเปลี่ยนแปลงศาสนสถานแห่งนี้จากเทวสถานมาเป็นพุทธสถาน บนกรอบประตูทางเข้าปรางค์ บริวารด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้อีกด้วย แต่เป็นที่น่าเสียดายที่จารึกดังกล่าวไม่ระบุศักราช ที่เปลี่ยนแปลงเอาไว้

บรรณานุกรม :
สมมาตร์ ผลเกิด . (2529). การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
สมมาตร์ ผลเกิด . 2529. "การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
สมมาตร์ ผลเกิด . "การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2529. Print.
สมมาตร์ ผลเกิด . การศึกษาปราสาทศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2529.