กระบวนการออกแบบชุมชนเมืองเป็นกระบวนการต่อเนื่อง และอยู่ระหว่างการวางผังเมือง กับการออกแบบสถาปัตยกรรม ซึ่งต่างก็เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนพัฒนาเมืองด้านกายภาพอันมี เป้าหมาย เพื่อควบคุมและส่งเสริมการเจริญเติบโตของเมือง เพื่อแก้ปัญหาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ใน ปัจจุบัน อีกทั้งหลีกเลี่ยงปัญหาซึ่งอาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ตลอดจนการทำให้เมืองเป็นบริเวณที่ สวยงามน่าอยู่อีกด้วย ในรอบทศวรรษที่แล้วๆ มา แม้กระทั่งในปัจจุบันนี้ ระบบการวางผังเมืองและการออก แบบสถาปัตยกรรม ซึ่งต่างก็เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนพัฒนาเมืองทางด้านกายภาพดังกล่าวนั้น โดยธรรมชาติและลักษณะของงานต่างก็ดำเนินไปอย่างชนิดตัวใครตัวมัน จึงเกิดมีช่องว่างและขาด การประสาน ขาดความสัมพันธ์ต่อเนื่องกัน ทั้งนี้เนื่องมาจากสาเหตุหลายประการและที่สำคัญก็คือ การขาดรูปแบบจำลองกระบวนการออกแบบชุมชนเมืองประสานระบบการวางผังเมืองกับการออก- แบบสถาปัตยกรรมเพื่อกระบวนการออกแบบครบวงจร จึงเป็นเหตุทำให้แผนพัฒนาชาติทางด้าน กายภาพเกิดมีช่องว่างโดยที่ผลผลิตไม่ตรงเป้าหมาย นับเป็นการสิ้นเปลืองทางด้านการลงทุนและ สูญเสียเวลา ตลอดจนขาดความเป็นระเบียบแบบแผนอันดีงามของประเทศ กระบวนการออกแบบชุมชนเมืองได้มุ่งเข้าสู่เป้าหมายของการวางแผนดังกล่าว โดยได้เข้า ทำการประสานระบบการวางผังเมืองกับการออกแบบสถาปัตยกรรมให้เป็นกระบวนการที่ครบวงจร ซึ่งนับเป็นการผนึกกำลังของกระบวนการทางด้านการวางแผนการวางผัง การออกแบบชุมชนเมือง และการออกแบบสถาปัตยกรรม เข้าด้วยกัน ร่วมในกระบวนการพัฒนาชุมชนเมืองทางด้านกายภาพ อย่างครบวงจร อันจะทำให้ประเทศชาติพัฒนาชุมชนเมืองด้านกายภาพได้อย่างตรงเป้าหมายคือ การเป็นชุมชนเมืองที่มีประสิทธิผลในการใช้สอยได้สะดวก และมีประสิทธิภาพ ประหยัดพลังงาน ทรัพยากร อีกทั้งทรงไว้ซึ่งสุนทรียภาพแห่งชุมชนเมือง วัตถุประสงค์ในการศึกษาครั้งนี้เพื่อศึกษาถึงวิธีการปิดช่องว่างระหว่างการวางผังเมือง กับการออกแบบสถาปัตยกรรม ประเด็นสำคัญคือ ศึกษาถึงกระบวนการออกแบบชุมชนเมือง ประสานระบบการวางผังเมืองกับการออกแบบสถาปัตยกรรมเพื่อที่จะนำเอากระบวนการที่ได้จากการ ศึกษานั้นประยุกต์ประสานช่องว่างที่เกิดขึ้นและใช้เป็นแนวทางในการออกแบบชุมชนเมืองต่อไป เพื่อให้บรรลุเป้าหมายดังที่ได้กล่าวมาแล้ว จึงได้ทำการศึกษาในด้านเนื้อหาสาระ ตลอดจน ส่วนของปัญหาดังต่อไปนี้ - ศึกษาถึงแนวความคิด ทฤษฎีและลักษณะบางประการที่เกี่ยวเนื่องกับการออกแบบชุมชนเมือง - ศึกษาเนื้อหาของวิชาการผังเมือง การออกแบบชุมชนเมืองและการออกแบบสถาปัตยกรรม พร้อมด้วยรูปแบบจำลองระบบกระบวนการออกแบบของสามสาขาวิชา - ศึกษาถึงปัญหา ข้อบกพร่อง ช่องว่าง ระหว่างสามสาขาวิชาทั้งภาคทฤษฎี และปฏิบัติ พร้อมด้วยวิธีการแก้ปัญหาข้อบกพร่องและการปิดช่องว่าง - การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ ทฤษฎีและหลักการ การกระจายข้อมูล อนุมานสัมพันธ์เป็นเหตุ เป็นผลกันโดยทางระบบ - แสดงให้เห็นรูปแบบจำลองกระบวนการออกแบบชุมชนเมือง ระบบประสานการวาง ผังเมือง กับการออกแบบสถาปัตยกรรม วิธีการดำเนินการค้นคว้า ได้มีการดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลภาพทฤษฎีจากห้องสมุด และจากหน่วยงานภาครัฐบาลและเอกชน ตลอดจนการสำรวจเมืองและสถานที่ซึ่งได้รับการออก แบบชุมชนเมือง ตลอดจนการสัมภาษณ์นักวิชาการ ในการวิเคราะห์ก็ได้พยายามค้นหาทฤษฎี หลักการ วิธีการของการวิเคราะห์เพื่อที่จะได้ ผลสรุปออกมาอย่างถูกต้อง ได้พิจารณาวิธีการทางวิทยาศาสตร์ แต่ในปัจจุบันความโน้มเอียงของ ทฤษฎีของการออกแบบชุมชนเมืองได้มีแนวโน้มไปในทิศทางของทฤษฎีสถานภาพ ดังนั้นในการ วิเคราะห์จึงใช้วิธีการอนุมานสัมพันธ์ความเป็นเหตุเป็นผลกัน โดยทางระบบในการป้อนข้อมูล ระหว่างกระบวนการและผลผลิต ข้อสรุปผลของการศึกษามีดังนี้ ในการที่กระบวนการออกแบบชุมชนเมืองจะเชื่อมประสานระบบการวางผังเมืองกับการ ออกแบบสถาปัตยกรรม เพื่อกระบวนการออกแบบครบวงจรได้นั้น ประการสำคัญก่อนอื่นใดก็คือ กระบวนการทั้งสามนี้จะต้องเป็นกระบวนการต่อเนื่องกัน จึงจะสามารถประสานกันได้ มิฉะนั้น จะเกิดช่องว่างระหว่างกระบวนการทั้งหมดอยู่ตลอดเวลา และช่องว่างเกิดขึ้นทั้งภาคทฤษฎีและ ปฏิบัติ ซึ่งจะกล่าวตามลำดับ 1. การเชื่อมประสานในขั้นตอนภาคทฤษฎี โดยการใช้รูปแบบจำลองกระบวนการออกแบบ ชุมชนเมืองประสานระบบ ซึ่งเป็นผลผลิตจากการศึกษาและในการประสานกันนี้ ก็โดยอาศัยตัวแปร ของการประสาน คือ ข้อมูลป้อน และผลผลิต ซึ่งอยู่ระหว่างกระบวนการทั้งสามสาขาวิชา 2. การเชื่อมประสานในขั้นตอนของภาคปฏิบัติการ2.1 การวางผังเมืองและการออกแบบสถาปัตยกรรม จะต้องมีความเข้าใจในลักษณะ และผลผลิตของงานออกแบบชุมชนเมืองในส่วนของงานที่เกี่ยวเนื่องกับฝ่ายตน และก็ในทำนอง เดียวกัน งานออกแบบชุมชนเมืองจะต้องเรียนรู้วิธีการวางผังและวิธีการออกแบบสถาปัตยกรรม ตลอดจนผลผลิตของงานแต่ละฝ่าย ทั้งนี้ก็เพื่อการประสาน2.2 การเชื่อมประสานในขั้นตอนของการดำเนินการตามแผน โครงการออกตัวบทกฎหมาย ระเบียบหรือข้อบังคับขึ้นระหว่างบุคคลด้านแผนงาน2.3 พระราชบัญญัติควบคุมวิชาชีพ กว. กส. และ ก.อ.บ.ช. (คณะกรรมการควบคุม การประกอบวิชาชีพการออกแบบชุมชนเมือง) ในการร่วมกันรับผิดชอบต่อกายภาพชุมชนเมือง2.4 ในการร่างเทศบัญญัติควรสอดคล้องกับผังเฉพาะ และโดยคำนึงถึงผลที่จะได้ หรือเสียทางด้านรูปลักษณ์ชุมชนเมือง2.5 โดยโครงสร้างของคณะบุคคลในการพัฒนา เพื่อให้การพัฒนาด้านกายภาพเป็นไป ตามแผน และนโยบายของประเทศ ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวเนื่องกับการออกแบบด้านกายภาพ ทั้งภาครัฐบาลและเอกชนควรจะมีนักออกแบบชุมชนเมืองอยู่ร่วมในคณะทำงาน จากผลสรุปดังกล่าวข้างต้น เป็นการปิดช่องว่างและทำให้เกิดการประสานระบบการทำงาน ของสามสาขาวิชา ย่อมนำไปสู่การผนึกกำลังของกระบวนการพัฒนาทางด้านกายภาพของประเทศ อย่างครบวงจร ในภาคผนวกได้รวบรวมข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับการออกแบบชุมชนเมือ