วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษาถึงลักษณะการใช้ความสัมพันธ์ทางเครือญาติของพระมหา- กษัตริย์ในการเมืองการปกครอง ระหว่าง พ.ศ.2325-2394 โดยพิจารณาจากปัจจัยและเหตุผล แวดล้อมในการแต่งตั้งและมอบหมายอำนาจหน้าที่ทางราชการในตำแหน่งที่สำคัญแก่เจ้านายและ เสนาบดี ตลอดจนศึกษาผลสืบเนื่องจากการใช้ความสัมพันธ์ทางเครือญาติของพระมหากษัตริย์ ที่มีต่อการเมืองการปกครองของไทยในช่วงสมัยเดียวกันนี้ ผลการวิจัยพบว่า ในช่วงสมัยต้นรัตนโกสินทร์พระมหากษัตริย์ได้ให้ความสำคัญกับกลุ่ม เจ้านายอย่างมาก ด้วยการแต่งตั้งให้เข้ามามีส่วนคุมอำนาจและรับราชการในตำแหน่งต่างๆ กัน นอกเหนือจากการสถาปนาให้เป็น เจ้าทรงกรม กล่าวคือ ในตำแหน่ง วังหน้า วังหลัง ว่าราชการกรม กำกับราชการกรม และ สำเร็จราชการดูแลต่างพระเนตรพระกรรณ ตำแหน่งเหล่านี้พบว่า พระมหากษัตริย์ทรงมอบหมายให้กับเจ้านายผู้ใกล้ชิดที่ทรงไว้วางพระราชหฤทัย ในด้านความสามารถ ความจงรักภักดี ความดีความชอบ ตลอดทั้งยังมีสถานการณ์บ้านเมืองในขณะ นั้นมาเป็นข้อพิจารณาด้วย ส่วนในตำแหน่งเสนาบดี พระมหากษัตริย์ทรงพิจารณาจากบุคคลที่มี ความสามารถ มีความดีความชอบหรือเป็นข้าหลวงใกล้ชิดในพระองค์มาก่อน จนทำให้พระองค์ ตระหนักถึงความจงรักภักดี หรือเป็นผู้มีอิทธิพลทางการเมือง เศรษฐกิจ อันเนื่องมาจากอยู่ใน ตระกูลขุนนางที่มีบทบาทสืบทอดกันมาเป็นเวลานาน ซึ่งเป็นที่ปรากฎว่ามีความสัมพันธ์เกี่ยวดอง ทางเครือญาติกับพระมหากษัตริย์ เสนาบดีบางกลุ่มมีความสัมพันธ์ทางเครือญาติโดยตรงก่อนดำรง ตำแหน่งเสนาบดี และบางกลุ่มสร้างความสัมพันธ์ด้วยการทูลถวายบุตรสาวให้เข้ารับราชการฝ่ายใน การใช้ความสัมพันธ์ทางเครือญาติได้ให้ประโยชน์แก่การปกครองบ้านเมืองอยู่มาก ทั้งเป็นการ เสริมสร้างความมั่นคงให้พระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ เครือญาติ ทั้งฝ่ายเจ้านายและ เสนาบดี ต่างเป็นฐานอำนาจทางด้านการเมืองการปกครองแก่พระมหากษัตริย์มาโดยตลอด แม้ว่า ในบางครั้งจะมีปัญหาขัดแย้งกันบ้าง แต่ก็อยู่ในระดับที่พระมหากษัตริย์จะทรงควบคุมสถานการณ์ ไว้ได้ สรุปได้ว่า การใช้ความสัมพันธ์ทางเครือญาติของพระมหากษัตริย์ในการเมือง การปกครอง ของไทย ระหว่าง พ.ศ.2325-2394 ส่งผลให้เกิดการเสริมสร้างเสถียรภาพทางการเมืองของ สถาบันพระมหากษัตริย์ เพราะมีเจ้านายและขุนนางที่เป็นเครือญาติให้การสนับสนุนเป็นจำนวนมาก ขณะเดียวกันก็ก่อให้เกิดการแข่งขันอำนาจในกลุ่มพระญาติเหล่านี้ อย่างไรก็ตาม กลุ่มขุนนาง ที่เป็นเครือญาติ โดยเฉพาะตระกูลบุนนาค ได้สะสมอำนาจจนกระทั่งมีอิทธิพลเหนือ กลุ่ม เจ้านายที่เป็นเครือญาติ ในปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวอย่างชัดเจน จนกระทั่งสามารถที่จะกำหนดองค์รัชทายาทที่จะสืบราชสมบัติต่อจากพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้า เจ้าอยู่หัวได้