ความเจริญก้าวหน้าขององค์การหรือสถาบันใดๆ ก็ตาม ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมในการ บริหารของผู้บริหารในองค์การหรือสถาบันนั้นๆ เป็นสำคัญ ผู้บริหารที่เล็งเห็นความสำคัญของ พฤติกรรมการตัดสินใจและบรรยากาศขององค์การที่ตนรับผิดชอบ ย่อมจะได้รับความร่วมมือจาก ผู้ใต้บังคับบัญชาด้วยดี และส่งผลให้งานต่างๆ บรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพด้วย โดย เหตุนี้ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะศึกษาพฤติกรรมการตัดสินใจของหัวหน้าภาควิชาและบรรยากาศองค์การ ของภาควิชาต่างๆ ในวิทยาลัยครูกลุ่มภาคเหนือทั้ง 8 แห่ง คือ วิทยาลัยครูเชียงใหม่ วิทยาลัยครู เชียงราย วิทยาลัยครูลำปาง วิทยาลัยครูอุตรดิตถ์ วิทยาลัยครูกำแพงเพชร วิทยาลัยครูพิบูลสงคราม พิษณุโลก และวิทยาลัยครูนครสวรรค์ โดยมีวัตถุประสงค์ของการวิจัยเพื่อศึกษาพฤติกรรมการตัดสินใจ ของหัวหน้าภาควิชาและบรรยากาศองค์การของภาควิชา ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการ ตัดสินใจของหัวหน้าภาควิชากับบรรยากาศองค์การของภาควิชา และศึกษาเปรียบเทียบพฤติกรรม การตัดสินใจและบรรยากาศองค์การในภาควิชาที่หัวหน้าภาควิชามีสถานภาพส่วนตัวแตกต่างกัน โดยศึกษาจากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นหัวหน้าภาควิชาจำนวน 107 คน และอาจารย์ในภาควิชาดังกล่าว อีกจำนวน 352 คน กลุ่มตัวอย่างได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน และใช้แบบสอบถามจำนวน 2 ฉบับเป็นเครื่องมือในการเก็บข้อมูล นำข้อมูลที่ได้มาทำการวิเคราะห์โดยใช้ค่าร้อยละในการ วิเคราะห์สถานภาพส่วนตัวของหัวหน้าภาควิชา ใช้ค่าเฉลี่ยในการวิเคราะห์พฤติกรรมการตัดสินใจ ของหัวหน้าภาควิชา ใช้คะแนนมาตรฐานในการวิเคราะห์บรรยากาศองค์การของภาควิชา ใช้ค่า สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สันในการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการตัดสินใจ กับบรรยากาศองค์การของภาควิชา และใช้การทดสอบค่าทีและค่าเอฟในการวิเคราะห์พฤติกรรม การตัดสินใจและบรรยากาศองค์การของภาควิชา ที่หัวหน้าภาควิชามีสถานภาพส่วนตัวด้าน เพศ อายุ อายุราชการ วุฒิ ประสบการณ์ในการสอน ประสบการณ์ในการบริหาร และประสบการณ์ที่ เคยผ่านการฝึกอบรมด้านการบริหารแตกต่างกัน ผลการวิจัยพบว่า หัวหน้าภาควิชาที่เป็นกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการตัดสินใจ โดยทั่วไปเป็นแบบที่ 3 (หัวหน้าภาควิชาเปิดโอกาสให้อาจารย์ในภาควิชาได้แสดงความคิดเห็นหรือ เสนอข้อแนะนำก่อน จากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้จากอาจารย์มาประกอบการพิจารณาตัดสินใจ) ซึ่ง เป็นการตัดสินใจที่เปิดโอกาสให้อาจารย์ในภาควิชาได้มีส่วนร่วมในระดับปานกลาง สำหรับบรรยากาศ องค์การของภาควิชานั้น พบว่า ในภาควิชาต่างๆ ส่วนใหญ่มีบรรยากาศองค์การเป็นแบบเปิด (The Open Climate) ซึ่งเป็นบรรยากาศที่พึงประสงค์มากที่สุด และเมื่อพิจารณาพฤติกรรมใน 3 ด้านที่เป็นองค์ประกอบหลักของบรรยากาศองค์การคือ การไม่ให้ความร่วมมือ (Disengagement) ขวัญกำลังใจ (Esprit) และการให้ความช่วยเหลือ (Thrust) พบว่าในภาควิชาส่วนใหญ่การไม่ให้ ความร่วมมือของอาจารย์อยู่ในระดับต่ำ ซึ่งหมายถึงว่าอาจารย์ในภาควิชาส่วนใหญ่ให้ความร่วมมือ กันเป็นอย่างดี สำหรับขวัญกำลังใจของอาจารย์แม้อยู่ในระดับสูงหรือค่อนข้างสูง แต่ก็ยังต่ำกว่าเกณฑ์ มาตรฐานตามที่ฮาลบิน (Halpin) ได้กำหนดไว้ และการให้ความช่วยเหลือของหัวหน้าภาควิชา ส่วนใหญ่นั้น แม้อยู่ในระดับปานกลางหรือค่อนข้างสูงแต่ก็ยังต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานเช่นเดียวกัน ซึ่งสรุปได้ว่าขวัญกำลังใจของอาจารย์และการให้ความช่วยเหลือของหัวหน้าภาควิชาในภาควิชาต่างๆ ส่วนใหญ่ยังไม่ดีพอ ในด้านความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการตัดสินใจของหัวหน้าภาควิชากับ บรรยากาศองค์การของภาควิชานั้นพบว่า ตัวแปรทั้งสองมีความสัมพันธ์กันในทางบวกที่ค่อนข้างสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และพบว่าพฤติกรรมการตัดสินใจของหัวหน้าภาควิชามี ความสัมพันธ์ในทางบวกกับขวัญกำลังใจของอาจารย์และการให้ความช่วยเหลือของหัวหน้าภาควิชา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 แต่มีความสัมพันธ์ในทางลบกับการไม่ให้ความร่วมมือของ อาจารย์ในภาควิชาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 เช่นเดียวกัน ส่วนในการเปรียบเทียบ พฤติกรรมการตัดสินใจของหัวหน้าภาควิชาและบรรยากาศองค์การของภาควิชาที่หัวหน้าภาควิชามี สถานภาพส่วนตัวแตกต่างกันนั้น พบว่าหัวหน้าภาควิชาที่มีความแตกต่างกันในเรื่องเพศ อายุ อายุ ราชการ วุฒิ ประสบการณ์ในการสอน ประสบการณ์ในการบริหาร และประสบการณ์ที่เคยผ่าน การฝึกอบรมด้านการบริหาร มีพฤติกรรมการตัดสินใจไม่แตกต่างกัน และบรรยากาศองค์การที่ เกิดขึ้นในภาควิชาก็ไม่แตกต่างกันด้วย