วิทยานิพนธ์เรื่องการเก็บค่านาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ พ.ศ.2325-2482 มีจุด ประสงค์ที่จะศึกษานโยบายและวิธีการของรัฐบาลในการจัดเก็บอากรค่านา การจัดระบบกรรมสิทธิ์ ในที่ดิน การปรับปรุงวิธีการเก็บอากรค่านา การจัดแบ่งประเภทและชั้นของที่นา ปัญหาและ อุปสรรคในการจัดเก็บ ตลอดจนผลของการปรับปรุงการเก็บอากรค่านาที่มีต่อรัฐบาล เจ้าของที่ดิน และชาวนา ผลของการวิจัยพบว่า เมื่อเริ่มมีการปฏิรูปการปกครองแผ่นดินในสมัยรัชกาลที่ 5 แล้ว รัฐบาลมีความจำเป็นต้องใช้เงินในการพัฒนาประเทศมากขึ้น ประกอบกับรัฐบาลมีนโยบายที่จะ ยกเลิกบ่อนเบี้ยอันเป็นรายได้ที่สำคัญมานานแล้วอีกด้วย รัฐบาลจึงต้องหันมาปรับปรุงการเก็บภาษี อากรเพื่อให้มีรายได้เพิ่มขึ้น ดังนั้นตั้งแต่ปี 2443 ถึง 2451 รัฐบาลได้ปรับปรุงการจัดเก็บอากร ค่านาด้วยวิธีการต่างๆ คือ ยกเลิกการแต่งตั้งข้าหลวงเสนาและโอนให้กับกำนันท้องที่เป็นผู้จัดเก็บ ค่านาแทน โดยออกพระราชบัญญัติลักษณะเก็บเงินอากรค่านา จัดให้มีการออกโฉนดแบบใหม่ จัดประเภท และชั้นที่นาใหม่ ตลอดจนประกาศเพิ่มอัตราค่านาและวางนโยบายที่จะจัดเก็บค่านาเป็นวิธีคู่โค ทั่วประเทศด้วย จากผลของการปรับปรุงการเก็บอากรค่านา ทำให้รัฐบาลจัดเก็บอากรค่านาได้มากขึ้น เจ้าของที่ดินมีความร่ำรวยจากค่าเช่านาและยังมีอภิสิทธิ์ไม่ต้องเสียค่านาอีกด้วย ส่วนชาวนา ซึ่งเป็นชนกลุ่มใหญ่ต้องรับภาระอากรค่านา รัฐบาลผลักภาระค่านาแก่ชาวนามากขึ้นกว่าเดิม อย่างไรก็ตามรัฐบาลมุ่งแต่จะเก็บค่านาจากชาวนา แต่ขาดการส่งเสริมในด้านการผลิต เช่น ขาด การชลประทาน ชาวนายังคงพึ่งธรรมชาติและรับภาระภาษีอากรอย่างหนัก ต้องกู้ยืมและเสียดอกเบี้ย แพง เพื่อนำมาชำระค่านาและค่าเช่า ซึ่งชาวนาบางรายถึงกับสูญเสียที่ดินและกลายเป็นผู้เช่าไป ความเดือดร้อนและความยากจนของชาวนาจึงเป็นปัญหาสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน