การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อจำแนกนักเรียนระดับมัธมศึกษา ที่มีความสามารถพิเศษจากนักเรียนปกติ และวิเคราะห์หาแนวทางในการบริหาร จัดการการศึกษาระดับมัธยมศึกษา สำหรับนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษ ของโรงเรียนกาญจนานุเคราะห์ จังหวัดกาญจนบุรี การดำเนินงานวิจัยมี 2 ขั้นตอน คือ 1) จำแนกนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษจากนักเรียนปกติ ด้านคณิตศาสตร์-วิทยาศาสตร์ ภาษาและทัศนศิลป์ 2) แนวทางในการบริหารจัดการ การศึกษาสำหรับนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษ การวิจัยครั้งนี้ กลุ่มประชากร นักเรียนโรงเรียนกาญจนานุเคราะห์ จังหวัดกาญจนบุรี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2545 จำนวน 378 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แบบเสนอชื่อสำหรับอาจารย์ที่ปรึกษา 2) แบบเสนอชื่อสำหรับเพื่อนในชั้นเรียน 3) แบบวัดแววความสามารถพิเศษ สำหรับผู้ปกครอง 4) แบบวัดแววความสามารถสำหรับนักเรียน 5) แบบทดสอบวัดความถนัดมาตรฐานของสำนักทดสอบและจิตวิทยา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร 6) อาจารย์ผู้สอนเป็นผู้เชี่ยวชาญประเมินขั้นตอนสุดท้าย 7) การจัดสัมมนาเพื่อเป็นแนวทางส่งเสริมนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์เนื้อหา (content analysis) ผลการวิจัยพบว่า ขั้นตอนที่ 1 จำแนกนักเรียนที่มีความสามารถพิเศษจากนักเรียนปกติ ได้นักเรียนที่มีความสามารถพิเศษด้านคณิตศาสตร์-วิทยาศาสตร์ จำนวน 20 คน ด้านภาษา จำนวน 27 คน ด้านทัศนศิลป์ จำนวน 12 คน ขั้นตอนที่ 2 แนวทางในการบริหารจัดการการศึกษา สำหรับนักเรียนที่มีความสามารถ จากการจัดสัมมนากลุ่มโดยฝ่ายบริหาร และอาจารย์สอน มีแนวทางดังนี้ 1. ด้านหลักสูตร จัดการศึกษาให้สอดคล้องกับศักยภาพ ความต้องการของนักเรียน จัดเนื้อหาให้ยากและท้าทาย มีการเชื่อมโยงบูรณาการหลาย ๆ วิชาเข้าด้วยกัน โรงเรียนเปิดวิชาเลือกที่หลากหลาย เน้นกระบวนการคิดระดับสูง เปิดกิจกรรมที่หลากหลาย เน้นการพัฒนาสมองทุกส่วน 2. ด้านการจัดการเรียนการสอน เชิญผู้เชี่ยวชาญพิเศษ หรือวิทยากรในท้องถิ่น มีการจัดการเพิ่มประสบการณ์ ขยายกิจกรรมในหลักสูตร ให้กว้างและลึกซึ้งขึ้น การขยายหลักสูตร จัดโปรแกรมการศึกษานอกหลักสูตร การลดระยะเวลาเรียน การจัดตารางสอนเอื้อให้มีชั่วโมงว่าง 3. ด้านบุคลากร ผู้บริหารและผู้สอน ผู้บริหารและอาจารย์ให้ความสนใจกับความมุ่งมั่นในความสำเร็จ ผู้บริหารส่งเสริมให้อาจารย์ผู้สอนได้มีการพัฒนาตนเอง อาจารย์ผู้สอนมีกระบวนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญและเรียนรู้เป็นกลุ่ม คณะครู-อาจารย์ให้ความช่วยเหลือดูแลนักเรียนเป็นรายบุคคล 4. ด้านสื่อ อุปกรณ์ งบประมาณจัดหาเงินทุนจากเงินงบประมาณท้องถิ่น สมาคมผู้ปกครอง ครู และนักเรียนเก่ากาญจนานุเคราะห์ เพิ่มแหล่งเรียนรู้ในการค้นคว้าเครือข่ายใยภิภพ (Internet)