การวิจัยเรื่องนี้ต้องการศึกษาค่านิยมและการปฏิบัติตน ความต้องการในการพัฒนา ความรู้เกี่ยวกับคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมตามแนวทางพระพุทธศาสนาของเยาวชน ยุคใหม่ ในจังหวัดเชียงใหม่ รวมทั้งต้องการวิเคราะห์ว่ามีปัจจัยใดบ้างที่มี อิทธิพลต่อค่านิยมและการปฏิบัติตนด้านคุณธรรม จริยธรรม ตามแนวทางพระพุทธศาสนา ของเยาวชน วิธีการวิจัย การวิจัยใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเยาวชนที่กำลังศึกษาอยู่ ในระดับอุดมศึกษาชั้นปีที่ 1 ปีการศึกษา 2545 และมีอายุไม่เกิน 25 ปี จากสถาบัน ราชภัฏเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยแม่โจ้ เป็นกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 ราย และเป็นผู้ให้สัมภาษณ์จำนวน 22 ราย โดยกำหนดจำนวนกลุ่มตัวอย่าง และผู้ให้สัมภาษณ์แต่ละสถาบันแบบกำหนดโควต้า ตามสัดส่วนประชากรของแต่ละสถาบัน จากผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีการปฏิบัติตนตามแนวทางพระพุทธศาสนา ด้านคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยม ในระดับมาก โดยมีการปฏิบัติในแต่ละด้านสูงสุด 3 ลำดับแรก ดังนี้ การปฏิบัติตนด้านคุณธรรมที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด 3 ประการ ประกอบด้วย การมีความรู้สึกละอายในการกระทำความผิด มีความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น และปฏิบัติตน ด้านความสุจริต การปฏิบัติตนด้านจริยธรรมที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด 3 ประการ ประกอบด้วย การตอบแทนบุญคุณของผู้ให้อุปการะ การไม่ลักทรัพย์ และการไม่เบียดเบียนชีวิตและ ร่างกายของผู้อื่น และค่านิยมที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด 3 ประการ ประกอบด้วย การเคารพบูชา และสำนึกในพระคุณของพระรัตนตรัย เห็นคุณค่าของตนเองด้วยการประพฤติดี และมีความ ขยันหมั่นเพียรมีมานะอดทน ในขณะที่ผู้ให้สัมภาษณ์เห็นว่าเยาวชนสามารถนำหลักคำสอนใน พระพุทธศาสนามาใช้ในชีวิตประจำวันด้านคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมได้ซึ่งจะทำให้ เยาวชนเป็นบุคคลที่มีคุณภาพอันจะเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติและสังคม กลุ่มตัวอย่างมีความต้องการพัฒนาความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติตนด้านคุณธรรม และจริยธรรมในระดับมาก และมีความต้องการในการพัฒนาความรู้เกี่ยวกับค่านิยมในระดับ ปานกลาง ส่วนผู้ให้สัมภาษณ์เห็นว่าเยาวชนในปัจจุบันควรได้รับการพัฒนาความรู้เกี่ยว กับการปฏิบัติด้านคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยม ตามแนวทางพระพุทธศาสนา กลุ่มตัวอย่างเห็นว่าปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติตนตามแนวทางพระพุทธศาสนา ในระดับมากทุกปัจจัย โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลด้วยค่าเฉลี่ยสูงสุด 3 ปัจจัย ประกอบด้วย สถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษา และกลุ่ม ในขณะที่ผู้ให้สัมภาษณ์เห็นว่าปัจจัยด้าน สถาบันครอบครัว สถาบันการศึกษา กลุ่มเพื่อน ชุมชน วัดในพระพุทธศาสนา และปัจจัยด้าน สื่อมวลชน มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติตนด้านคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมตามแนวทาง พระพุทธศาสนา ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์และความแตกต่างระหว่างค่าเฉลี่ยของการปฏิบัติตน ตามแนวทางพระพุทธศาสนาของกลุ่มตัวอย่าง พบว่า ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติตนตาม ความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างโดยรวมมีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตนตามแนวทาง พระพุทธศาสนาด้านคุณธรรม จริยธรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และเมื่อ พิจารณาความสัมพันธ์รายปัจจัย ปรากฏว่าทุกปัจจัยมีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตนตาม แนวทางพระพุทธศาสนาของกลุ่มตัวอย่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 เว้น แต่ปัจจัยอินเตอร์เน็ต และกลุ่มเพื่อน ไม่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตนตามแนวทาง พระพุทธศาสนา กลุ่มตัวอย่างเพศหญิง มีค่าเฉลี่ยของจริยธรรม และค่านิยมสูงกว่า เพศชายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 กลุ่มตัวอย่างที่มีอายุน้อยมีค่าเฉลี่ย การปฏิบัติตนด้านคุณธรรมต่ำกว่ากลุ่มตัวอย่างที่มีอายุสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติที่ระดับ .05