การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อทำการศึกษาเรื่องราวในแง่มุมต่างๆ ของพระพุทธรูปประทับเหนือพนัสบดีในศิลปะทวารวดี แม้ว่าที่ผ่านมาจะมีนักวิชาการ จำนวนมากเสนอข้อคิดเห็นต่างๆ เอาไว้บ้างแล้ว แต่กระนั้นในหลายๆ แง่มุมก็ยังมี ความคลุมเครืออยู่ และในงานวิจัยชิ้นนี้มีบางส่วนที่ได้เสนอข้อมูลใหม่อันมีผล ทำให้ความเชื่อเดิมเกี่ยวกับพระพุทธรูปประทับเหนือพนัสบดีต้องเปลี่ยนแปลงไป ข้อสรุปจากผลการวิจัยมีดังต่อไปนี้ 1. พาหนะที่รองรับพระพุทธเจ้าแบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกทำเป็นสัตว์ผสมหรือตัวพนัสบดี ตัวพนัสบดีนี้ไม่ควรเกิดขึ้นจากการนำ ลักษณะเด่นของสัตว์พาหนะของเทพเจ้าทั้งสามในศาสนาฮินดูมาผสมกัน แต่เป็นสัตว์ที่นิยมทำกันมาก่อนแล้วในศิลปะอินเดีย และได้แพร่กระจายมายัง เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และทวารวดีด้วย กลุ่มที่ 2 ทำเป็นครุฑ ทั้งสองกลุ่มมีความหมายที่เชื่อมโยงกันได้ว่าหมายถึงแสงสว่างหรือดวงอาทิตย์ การนำพาหนะทั้งสองมารองรับพระพุทธเจ้าก็อาจเป็นการยกย่องพระพุทธเจ้าว่าเป็น เทพแห่งแสงสว่าง นอกจากนี้ยังเป็นการเชิดชูฐานันดรอันสูงของพระพุทธองค์ด้วย 2. บุคคลที่ขนาบอยู่สองข้างขะงพระพุทธเจ้าแบ่งออกได้เป็นหลายกลุ่ม ได้แก่ พระพรหมคู่กับพระอินทร์ กลุ่มที่มีลักษณะเป็นพระโพธิสัตว์ กลุ่มที่เป็นเทวดา 3. พระพุทธรูปประทับเหนือพนัสบดีอาจจะไม่ได้สร้างขึ้นเพื่อหมายถึง พุทธประวัติตอนใดตอนหนึ่ง หรือพระพุทธเจ้าพระองค์ใดพระองค์หนึ่ง แต่น่าจะ สร้างขึ้นเพื่อสื่อให้เห็นถึงฐานันดรอันสูงของพระพุทธองค์