การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาว่า การมีส่วนร่วมของประชาชน ในองค์การบริหารส่วนตำบลอยู่ในระดับใด ในทางการเมืองและการบริหาร ในลักษณะ ของการร่วมคิดร่วมดำเนินการและร่วมตรวจสอบ ตลอดจนวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของ ตัวแปรต่างๆ ที่มีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชน ทั้งทางการเมืองและการ บริหาร อันได้แก่ เพศ อายุ รายได้ การศึกษา การมีตำแหน่ง การได้รับการฝึกอบรม จากทางราชการ การรับรู้ข่าวสาร การมีความสัมพันธ์กับข้าราชการและนักการเมือง และความรู้ความเข้าใจต่อองค์การบริหารส่วนตำบลว่ามีหรือไม่เพียงใด รวมทั้งศึกษา ถึงปัญหาและความต้องการของประชาชน กลุ่มตัวอย่างในเขตอำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช จากพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบ หลายขั้นตอน ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 350 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาเป็นแบบ สอบถามเก็บรวบรวมข้อมูล แล้วนำมาวิเคราะห์ด้วยวิธีการทางสถิติโดยการกระทำใน รูปการแจกแจงความถี่เป็นค่าร้อยละ ส่วนการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรอิสระ กับตัวแปรตาม โดยใช้การทดสอบด้วยค่า t-test และ F-test ผลการศึกษาพบว่า ประชาชนส่วนใหญ่ มีส่วนร่วมทางการเมืองและการบริหารใน องค์การบริหารส่วนตำบลอยู่ในเกณฑ์ระดับต่ำ โดยแยกลักษณะการมีส่วนร่วมด้านต่างๆ ดังนี้ 1. ประชาชนมีส่วนร่วมคิดทางการเมืองในระดับต่ำ แต่มีส่วนร่วมคิดทางการบริหารสูง 2. ประชาชนมีส่วนร่วมดำเนินการทางการเมืองในระดับต่ำ และการบริหารใน ระดับปานกลาง 3. ประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจสอบทางการเมืองระดับปานกลาง แต่ทางการ บริหารระดับต่ำ สำหรับความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยเหตุกับการมีส่วนร่วม พบว่า ปัจจัยที่ไม่มีความ สัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมเลย ได้แก่ อายุ และการมีตำแหน่งในหมู่บ้าน ส่วนปัจจัยที่มี ความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของประชาชน มีดังนี้ 1. เพศ 2. รายได้ 3. การศึกษา 4. อาชีพ 5. การได้รับฝึกอบรมจากทางราชการ 6. การได้รับข่าวสารจากหนังสือพิมพ์ 7. การได้รับข่าวสารจากหนังสือหรือรายงาน 8. การได้รับข่าวสารจากวารสารหรือเอกสาร 9. การได้รับข่าวสารจากวิทยุ 10. การได้รับข่าวสารจากโทรทัศน์ 11. การได้รับข่าวสารจากการพบปะพูดคุยกับบุคคลทั่วไป 12. การพบปะพูดคุยกับข้าราชการ 13. การเข้าร่วมประชุมกับส่วนราชการ 14. การพบปะพูดคุยกับนักการเมือง 15. การเสนอแนะความต้องการต่อส่วนราชการ