จากสภาพทางการเมืองของประเทศไทยในอดีตที่ผ่านมา มีข้อสังเกตที่เห็นชัดประการหนึ่ง ซึ่งเป็นปัญหา ต่อการปกครองของไทยตลอดมาคือ รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งเป็นรัฐบาลผสม และมีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาล บ่อยทั้งที่ยังไม่ครบวาระ อันเกิดจากการที่นายกรัฐมนตรีลาออก หรือเกิดจากการที่นายกรัฐมนตรีใช้อำนาจ เสนอพระมหากษัตริย์เพื่อทรงตราพระราชกฤษฎียุบสภา เนื่องจากการที่พรรคร่วมรัฐบาลประกาศถอนการ สนับสนุนรัฐบาลภายหลังการอภิปรายไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรี หรือรัฐมนตรีทั้งคณะหรือรัฐมนตรีรายบุคคล การตรวจสอบฝ่ายบริหาร (รัฐบาล) โดยฝ่ายค้านในอดีตโดยการเสนอญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติ ไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีตามรัฐธรรมนูญฉบับที่ผ่านมาในอดีตได้เปิดโอกาสให้ฝ่ายนิติบัญญัติตรวจสอบฝ่ายบริหาร ได้ตลอดเวลา จึงทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลบ่อยครั้ง เนื่องจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยตั้งแต่ฉบับ พ.ศ. 2475 ถึง พ.ศ. 2534 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2538 มีการกำหนดหลักเกณฑ์ในเรื่องการเสนอญัตติขอเปิดอภิปราย ทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีสามารถกระทำได้ง่ายเกิดจาก 1. มีการกำหนดจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในการเข้าชื่อเสนอญัตติไว้ค่อนข้างต่ำ 2. การเข้าชื่อเสนอญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีสามารถกระทำได้ ทุกสมัยประชุม 3. นายกรัฐมนตรีที่ถูกยื่นญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีสามารถลาออก ได้ทั้งก่อนการอภิปรายและหรือก่อนการลงมติหลังการอภิปรายสิ้นสุดลง จากเหตุผลทั้ง 3 ประการ ทำให้เห็นได้ว่าการตรวจสอบและควบคุมฝ่ายบริหารโดยฝ่ายนิติบัญญัติที่ผ่านมาในอดีต ทำให้เกิดระบบรัฐสภาที่เรียกว่า "ระบบรัฐสภาไม่สมเหตุสมผล" วิทยานิพนธ์นี้มุ่งศึกษาปัญหาในการตรวจสอบฝ่ายบริหาร โดยการเสนอญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรี โดยฝ่ายนิติบัญญัติ ตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน และเปรียบเทียบกับของต่างประเทศเพื่อให้เข้าใจปัญหา เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไขในขณะเดียวกันผู้ร่างรัฐธรรมนูญแห่ง ราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 ก็ได้พยายามแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยอาศัยแนวทางและวิธีการของต่างประเทศ เช่น สหพันธ์รัฐเยอรมัน สาธารณรัฐฝรั่งเศส และประเทศเบลเยี่ยม มาเป็นแบบอย่างในการแก้ไขปัญหาในเรื่องของการเสนอ ญัตติขอเปิดอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรี เพื่อต้องการทำให้ระบบรัฐสภาไทย "มีความสมเหตุสมผล" มากขึ้น โดยได้กำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการที่แตกต่างไปจากบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับเก่าๆ ที่ผ่านมาทั้ง 15 ฉบับ นอกจากนี้ บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 มีลักษณะเป็น "เทคนิคทางกฎหมาย" ซึ่งมุ่ง แก้ไขให้ฝ่ายบริหารมีเสถียรภาพเป็นสำคัญ เพื่อที่ต้องการสร้างระบบ ความเชื่อถือและต้องการพัฒนาระบบรัฐสภาไทย ให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้น อนึ่ง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 ยังได้กำหนดให้มีการควบคุมตรวจสอบในทางการเมืองที่ ภายหลังการอภิปรายทั่วไปเพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีสิ้นสุดลง โดยกำหนดให้มี "กระบวนการต่อเนื่องทางกฎหมาย" เพื่อต้องการค้นคว้าหาความรับผิดทางการเมือง ความรับผิดทางอาญาของนายกรัฐมนตรี เช่น กำหนดให้มีการ ตรวจสอบโดยคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) การตรวจสอบโดยวุฒิสภา การตรวจสอบ โดยอัยการสูงสุด การตรวจสอบโดยศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ซึ่งเชื่อถือได้ว่าเป็นมาตรการ ทางกฎหมายที่มุ่งให้กระบวนการตรวจสอบฝ่ายบริหารเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งกว่าในอดีตที่ผ่านมา