วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงอำนาจหน้าที่ของสภากรุงเทพมหานครศึกษา กรณีการควบคุมการบริหารงานของกรุงเทพมหานคร ว่าอำนาจหน้าที่ดังกล่าวจะมีขอบเขตตามกฎหมาย มากน้อยเพียงใด และการใช้อำนาจหน้าที่ของสภากรุงเทพมหานคร บังเกิดผลอย่างมีประสิทธิภาพ และ บรรลุวัตถุประสงค์ตามเจตนารมณ์ของการปกครองท้องถิ่นหรือไม่ ผลการศึกษาปรากฏว่าอำนาจหน้าที่ของสภากรุงเทพมหานครในการควบคุมการบริหารงานของ กรุงเทพมหานครนั้น พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ.2528 ได้กำหนดมาตรการหลาย ประการด้วยกัน ได้แก่ การควบคุมโดยมาตรการข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร การแต่งตั้งคณะกรรมการสามัญ และคณะกรรมการวิสามัญ การใช้ความเห็นชอบในการดำเนินกิจการบางอย่างของกรุงเทพมหานคร มาตรการ การตั้งกระทู้ถาม การเสนออญัตติ การอภิปรายทั่วไปเพื่อให้ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครชี้แจง ข้อเท็จจริงและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับการบริหารราชการของกรุงเทพมหานคร การควบคุม โดยมาตรการงบประมาณ และการควบคุมโดยมาตรการถอดถอนผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครออกจากตำแหน่ง แต่มาตรการต่าง ๆ เหล่านี้ก็มีปัญหาข้อบกพร่อง เนื่องจากกฎหมายได้ให้อำนาจฝ่ายบริหารของกรุงเทพ มหานครมากกว่า ทำให้สภากรุงเทพมหานครไม่สามารถควบคุมการบริหารงานของกรุงเทพมหานคร ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผู้เขียนจึงเสนอแนะแนวทางปรับปรุงแก้ไขอำนาจหน้าที่ของสภากรุงเทพมหานครในการควบคุม การบริหารงานของกรุงเทพมหานคร โดยพิจารณาเห็นว่าอำนาจหน้าที่ของสภากรุงเทพมหานครมีความเกี่ยวโยง กับโครงสร้างของกรุงเทพมหานครจนไม่สามารถแยกจากกันได้ การปรับปรุงอำนาจหน้าที่ของสภากรุงเทพ มหานครจึงต้องทำการปรับปรุงโครงสร้างของกรุงเทพมหานครก่อน โดยให้มีการปกครองกรุงเทพมหานคร เป็น 2 ระดับ ระดับบนคือรูปแบบกรุงเทพธนบุรีมหานครมีผู้ว่าการกรุงเทพธนบุรีมหานครและ สภากรุงเทพธนบุรีมหานครมาจากการเลือกตั้ง ระดับล่างเรียกว่านครบาล มีจำนวน 9 นครบาล มีสภานครบาลมาจากการเลือกตั้งและสภาเลือกสมาชิกด้วยกันทำหน้าที่ฝ่ายบริหาร โดยสมาชิกสภา นครบาลจะทำหน้าที่เป็นสมาชิกสภากรุงเทพธนบุรีมหานครด้วย สภาระดับบนคือสภากรุงเทพธนบุรีมหานครนั้น ให้มีสำนักงานเลขานุการสภากรุงเทพธนบุรี มหานคร ปฏิบัติงานและมีสายการบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อประธานสภาฯ ปรับปรุงมาตรการควบคุม ฝ่ายบริหารของสภาบริหารกรุงเทพมหานคร ปรับปรุงการควบคุมโดยมาตรการข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร ให้การเสนอว่าข้อบัญญัติของสมาชิกสภาต้องมีผู้รับรองอย่างน้อย 5 คน กรณีที่ร่างข้อบัญญัติใด สภาให้ความเห็นชอบแล้วแต่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครไม่เห็นด้วย สภาจะต้องมีมติยืนยัน ด้วยคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสองในสามของสมาชิกสภาทั้งหมด ปรับปรุงมาตรการตั้งกระทู้ถาม โดยให้มีการตั้งกระทู้ถามด้วยวาจาในการประชุมครั้งนั้น ปรับปรุงมาตรการยื่นญัตติเกี่ยวกับกิจการ งานของกรุงเทพมหานครหรือญัตติอภิปรายทั่วไปเพื่อให้ฝ่ายบริหารชี้แจงหรือแสดงความคิดเห็น โดยให้มี การลงมติในเรื่องดังกล่าวได้ แต่มตินั้นจะต้องไม่เป็นลักษณะของการให้ความไว้วางใจหรือไม่ให้ ความไว้วางใจต่อฝ่ายบริหาร และฝ่ายบริหารจะต้องนำมติของที่ประชุมไปปฏิบัติหรือติดตามให้เป็นไป ตามมติของสภา ปรับปรุงมาตรการควบคุมโดยวิธีการงบประมาณกรณีสภาไม่รับหลักการร่างข้อบัญญัติ งบประมาณและมีการแต่งตั้งกรรมการร่วมเพื่อพิจารณา และสภาไม่เห็นด้วยกับการพิจารณาของ คณะกรรมการต้องใช้คะแนนเสียงไม่ต่ำกว่าสองในสามของสมาชิกสภาจึงจะทำให้ร่างข้อบัญญัตินั้นตกไป ปรับปรุงการแปรญัตติของสมาชิกสภาโดยห้ามมิให้แปรญัตติเพิ่มเติมรายการหรือจำนวนในรายการ แต่อาจแปรญัตติได้ในทางลดหรือตัดทอนรายจ่าย ปรับปรุงมาตรการให้ความเห็นชอบของสภา ในกรณีที่ ฝ่ายบริหารจะแต่งตั้งข้าราชการกรุงเทพมหานครระดับสูงเช่น ปลัดกรุงเทพมหานคร ต้องเสนอให้สภา ให้ความเห็นชอบเพื่อลดปัญหาความขัดแย้งและให้การประสานงานระหว่างสภาและข้าราชการประจำของ กรุงเทพมหานครเป็นไปอย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ สำหรับสภาระดับล่างคือสภานครบาล นอกจากจะนำมาตรการในการควบคุมฝ่ายบริหาร ดังเสนอไว้ข้างต้นมาถือปฏิบัติด้วยแล้ว สิ่งที่แตกต่างก็คือกรณีสภาไม่ให้ความเห็นชอบในหลักการ ของร่างข้อบัญญัติงบประมาณ จะมีผลทำให้ฝ่ายบริหารต้องออกจากตำแหน่งทันที ทั้งนี้ การกำหนด มาตรการควบคุมการบริหารงานของกรุงเทพมหานครใน 2 ระดับดังกล่าว โดยในระดับบนยังมี โครงสร้างเหมือนกับกรุงเทพมหานครปัจจุบัน และในระดับล่างเป็นการนำระบบรัฐสภามาใช้ เพื่อเป็นการประสานแนวความคิดทั้งฝ่ายที่ต้องการให้มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพ มหานคร และฝ่ายที่ต้องการให้นำระบบรัฐสภามาใช้กับการบริหารกรุงเทพมหานคร ซึ่งจะทำให้ การควบคุมการบริหารงานของกรุงเทพมหานครโดยสภากรุงเทพมหานคร เป็นไปอย่าง มีประสิทธิภาพและ ประสิทธิผล บรรลุตามเจตนารมณ์ของการปกครองท้องถิ่นอย่างแท้จริง