ปัจจุบันปัญหาผู้หลบหนีเข้าเมืองโดยมิชอบด้วยกฎหมาย เป็นปัญหาสำคัญประการหนึ่ง ของประเทศไทย ซึ่งทวีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องมาตลอด แม้ว่าทางราชการจะได้ ดำเนินการกวดขันจับกุมดำเนินคดีมาตลอด แต่ก็ไม่มีแนวโน้มจะลดน้อยลง เนื่องจาก ประเทศไทยและพม่า มีพรมแดนติดต่อกันเป็นระยะทางยาวที่สุด เมื่อเทียบกับประเทศ เพื่อนบ้านด้านอื่น ประกอบกับปัญหาการเมือง และสภาวะเศรษฐกิจตกต่ำภายในพม่า จึงทำให้ราษฎรพม่า รวมทั้งชนกลุ่มน้อยพากันอพยพพากันเข้ามาในเขตประเทศไทยเป็น จำนวนมาก และได้เข้ามาลักลอบรับจ้างใช้แรงงานหรือแสวงหาโอกาสทางเศรษฐกิจ มากที่สุด ตลอดจนการรวมกลุ่มเป็นแก๊งค์หรือกลุ่มอิทธิพลต่างๆ ซึ่งก่อให้เกิดผลกระทบ ต่อประเทศไทยทั้งในด้านการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมเป็นอย่างมาก ในการศึกษาวิจัย ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาปัจจัยที่มีส่วนผลักดันหรือเอื้ออำนวยให้ชาวพม่าหลบหนีเข้ามาในประเทศไทย 2. ศึกษาผลกระทบของผู้หลบหนีเข้าเมืองสัญชาติพม่าที่เข้ามารับจ้างใช้แรงงานใน ประเทศไทย ทั้งในด้านเศรษฐกิจ การเมือง และสังคม 3. ศึกษาและวิเคราะห์นโยบายมาตรการปฏิบัติในการแก้ไขปัญหาผู้หลบหนีเข้าเมือง สัญชาติพม่าที่เข้ามาประกอบแรงงานในประเทศ 4. แสวงหาแนวทางปฏิบัติในการแก้ไขปัญหาการจ้างแรงงาน ผู้หลบหนีเข้าเมือง สัญชาติพม่าให้มีความเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน ผลการศึกษาปรากฎดังนี้ 1. ปัจจัยที่เป็นสาเหตุของการลักลอบหลบหนีเข้าเมืองของบุคคลต่างด้าวสัญชาติพม่า เข้ามาในประเทศไทยประกอบด้วยปัจจัย 2 ประเภท คือ1.1 ปัจจัยผลัก (Pull Factors) ซึ่งปัจจัยเฉพาะในด้านของประเทศพม่า ที่ทำให้ราษฎรพม่าและชนกลุ่มน้อยพากันอพยพหลบหนีออกจากประเทศพม่า1.2 ปัจจัยดึงดูด (Pull Factors) เป็นปัจจัยในด้านของประเทศไทยที่ ทำให้ราษฎรพม่าและชนกลุ่มน้อยให้ความสนใจและเดินทางหลบหนีเข้ามาในประเทศไทย 2. ผลกระทบของผู้หลบหนีเข้าเมืองสัญชาติพม่า ศึกษาพบว่าด้านการเมือง ส่งผลกระทบต่อประเทศในเรื่องความมั่นคงภายในและความ สัมพันธ์ไมตรีระหว่างไทยกับพม่า เช่น การคุกคามของชนกลุ่มน้อยติดอาวุธ การใช้ดินแดน ไทยเป็นประโยชน์ในการก่อวินาศกรรม การใช้เส้นทางผ่านเข้า-ออก เพื่อค้ายาเสพติด และสิ่งของผิดกฎหมายด้านเศรษฐกิจ ส่งผลกระทบโดยเป็นการทำลายโครงสร้างค้าจ้างแรงงานใน ประเทศไทย เนื่องจากแรงงานพม่ายอมรับค่าจ้างต่ำกว่ากฎหมายกำหนดและนักลงทุนไม่สนใจ การลงทุนเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อสร้างประสิทธิภาพแข่งขันด้านสังคม ส่งผลกระทบโดยเป็นพาหนะนำโรคต่างๆ เข้ามาในประเทศไทย เช่น โรคเท้าช้าง มาเลเรีย โรคเอดส์ และก่อให้เกิดปัญหาอาชญากรรม ยาเสพติด การศึกษา แหล่งเสื่อมโทรม มลภาวะต่างๆ 3. นโยบายการแก้ไขปัญหา ได้กำหนดมาตรการดำเนินการและปฏิบัติต่อผู้หลบหนี เข้าเมืองสัญชาติพม่าที่เข้ามาใช้แรงงาน แบ่งเป็น 2 ช่วง คือ3.1 มติคณะรัฐมนตรี เมื่อ 17 มีนาคม พ.ศ.2535 ซึ่งให้ผู้หลบเข้าเมืองหลัง 9 มีนาคม 2519 สามารถขออนุญาตประกอบแรงงานได้ในงานที่อนุญาตให้คนต่างด้าวทำได้ ในพื้นที่กำหนด3.2 มติคณะรัฐมนตรี เมื่อ 25 มิถุนายน พ.ศ.2539 ซึ่งผ่อนผันให้จ้างแรงงาน กรรมกรได้ 8 กิจการ และงานรับใช้ในบ้าน ในพื้นที่ 43 จังหวัด ภายในกำหนดเวลา 2 ปี มติดังกล่าวมีผลทำให้แรงงานที่หลบหนีซุกซ่อนอยู่ถูกเปิดเผยจำนวนมากขึ้นและเป็นการแก้ไข แรงงานในกิจการที่ขาดแคลนได้ในระดับหนึ่ง แต่ผลการปฏิบัติตามมติดังกล่าวข้างต้นถือว่า ยังไม่ประสบผลสำเร็จ 4. แนวทางแก้ไขปัญหา ควรดำเนินการดังนี้4.1 ดำเนินการสกัดกั้นและผลักดันกลุ่มคนต่างชาติที่เข้ามาทำงานผิดกฎหมาย โดยเคร่งครัด โดยขณะนี้ต้องจัดระบบการควบคุมคนต่างชาติที่หลบหนีเข้ามาอย่างมีประสิทธิภาพ4.2 ควรจัดศูนย์ควบคุมผู้หลบหนีเข้าเมืองที่สามารถรองรับผู้หลบหนีเข้าเมือง ได้จำนวนมากๆ และดำเนินการได้ครบวงจรตั้งแต่การรับตัว การควบคุม และการส่งกลับ4.3 นำเอาแนวคิดวิธีการควบคุมการนำเข้าแรงงานต่างชาติของประเทศ ที่มีการใช้แรงงานต่างชาติในแถบเอเซียด้วยกันมาปรับใช้กับประเทศไทย