นับตั้งแต่ประเทสไทยได้เปลี่ยนแปลงการปกครอง มาสู่ระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข เป็นเวลากว่า 60 ปี แต่ยังไม่สามารถพัฒนาไปสู่ความเป็น ประชาธิปไตยที่แท้จริงได้ ซึ่งมีผู้สนใจศึกษาค้นคว้าถึง สาเหตุอันเป็นอุปสรรค และพบว่ามีอยู่หลายสาเหตุด้วยกัน แต่ผู้วิจัยเห็นว่า มูลเหตุที่แท้จาิงมาจากความแตกต่างใน ด้านพื้นฐานทางสังคมและวิถีชีวิต เพราะแนวความคิด ประชาธิปไตยเป็นแนวคิดตามรูปแบบของตะวันตก ในขณะที่ วิถีชีวิตของคนไทยเป็นรูปแบบของตะวันออก ความเชื่อ ทัศนคติและค่านิยมส่วนใหญ่มีพื้นฐานมาจากคำสอนของศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งพุทธศาสนาอันเป็นศาสนาประจำชาติ ของไทย จึงทำให้ผู้วิจัยมีความสนใจที่จะศึกษาว่า พุทธศาสนานั้นจะมีส่วนช่วยพัฒนาการปกครองในระบอบ ประชาธิปไตยได้หรือไม่อย่างไร ในการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยใช้ ข้อมูลจากเอกสาร หนังสือ บทความ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยศึกษาแนวความคิดและหลักการของระบอบประชาธิปไตย และศึกษาในคำสอนของพุทธศาสนาในส่วนของพระธรรมวินัย ที่เกี่ยวข้องกับการปกครอง ผลการศึกษาพบว่า คำสอนในพุทธศาสตามิได้เน้นว่า จะต้องจัดการปกครองในรูปแบบใด แต่เน้นไปที่ผู้ปกครองจะ ต้องยึดมั่นในศีลธรรม และในคำสอนต่าง ๆ มีจุดมุ่งหมาย ที่จะแก้ปัญหาตัวบุคคลมากกว่าระบบ โดยเชื่อว่าเมื่อทุกคน เป็นคนดี สังคมจะดีงามไปด้วย ในขณะเดียวกันพุทธศาสนามี ลักษณะเป็นศาสนาทางปัญญาจึงไม่มีข้อกำหนดเรื่องการปฏิบัติ ที่เคร่งครัดและเป็นจุดอ่อนประการหนึ่งที่มีผลให้พุทธศาสนา ดูเสมือนขาดความจริงจัง ลักษณะดังกล่าวสอดคล้องกับวิถี ชีวิตของคนไทย ซึ่งรวมไปถึงความเชื่อเรื่องบุญกรรมที่ กล่าวไว้ในคำสอน ทำให้ขาดความกระตือรือร้นในการที่จะมี ส่วนร่วมในการปกครอง ซึ่งเป็นพื้นฐานที่สำคัญต่อการพัฒนา การปกครองในรูปแบบประชาธิปไตย แต่มีนักวิชาการหลายท่าน ที่เสนอให้มีการปรับรูปแบบการปกครองให้สอดคล้องกับแนวทาง ของพุทธศาสนา โดยถือหลักการอันเป็นสาระสำคัญของระบอบ ประชาธิปไตยไว้ คือ เสรีภาพ เสมอภาค และภราดรภาพ ผู้วิจัยได้เสนอแนะแนวทางการพัฒนาประชาธิปไตย บนพื้นฐานของพุทธศาสนาไว้ 6 ประการ คือ 1. ในระดับชาติจะต้องกำหนดนโยบายและแนวทาง ปฏิบัติในการพัฒนาคุณภาพของคนในสังคมให้ชัดเจน เพื่อเป็น พื้นฐานการพัฒนาการปกครองระบอบประชาธิปไตย อันมี พระมหากษัตริย์เป็นประมุข โดยยึดถือตามคำสอนของพุทธศาสนา เป็นหลัก 2. ฟื้นฟูและส่งเสริมบทบาทของวัดและพระภิกษุสงฆ์ เช่นที่เคยเป็นมาในอดีต 3. สนับสนุนบทบาทขององค์กรประชาชนในท้องถิ่น ให้นำเอาหลักธรรมคำสอนในพุทธศาสนาไปกำหนดกฎเกณฑ์ กติกาในชุมชน 4. กำหนดให้หลักสูตรการศึกษาทุกระดับมีวิชาพื้นฐาน ที่ต้องศึกษาและปฏิบัติตามคำสอนของพุทธศาสนาอย่างเป็น รูปธรรม เพื่อสร้างจิตสำนึกที่ดีงาม 5. นำพุทธธรรมมาประยุกต์ใช้ โดยอาศัยนักวิชาการ และผู้ทรงความรู้มาศึกษาวิเคราะห์หลักธรรมคำสอนของ พุทธศาสนา เพื่อกำหนดเป็นแนวทางปฏิบัติสำหรับสังคมไทย