การวิจัยครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ที่เน้น ผู้เรียนเป็นผู้สร้างความรู้ และศึกษาเปรียบเทียบพัฒนาการด้านทักษะการคิดเชิงเหตุผล และทักษะการรู้คิด ความเข้าใจมโนมติและการนำความรู้ไปใช้ และเจตคติต่อการเรียนวิชา คณิตศาสตร์ของนักเรียนที่เรียนตามรูปแบบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ที่เน้นผู้เรียนเป็น ผู้สร้างความรู้กับนักเรียนที่เรียนตามปกติ การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ ที่เน้นผู้เรียนเป็นผู้สร้างความรู้นี้ ผู้วิจัยได้พัฒนาขึ้นจากแนวคิดและผลงานของนัก การศึกษากลุ่มคอนสตรัคติวิสต์ โดยแบ่งขั้นตอนในการพัฒนาออกเป็น 4 ขั้น คือ 1)การ ศึกษาข้อมูลพื้นฐาน 2)การสร้างรูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นผู้สร้างความรู้ 3)การหาประสิทธิภาพของรูปแบบ และ4)การปรับปรุงรูปแบบ รูปแบบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ที่เน้นผู้เรียนเป็นผู้สร้างความรู้ที่สร้าง ขึ้นมีองค์ประกอบหลัก 7 องค์ประกอบได้แก่ 1)สถานการณ์ปัญหา 2)ความรู้สึกอยากแก้ปัญหา 3)ปฏิสัมพันธ์ทางสังคม 4)ความรู้ความสามารถเดิม 5)กิจกรรมการแก้ปัญหา 6)พัฒนาการทาง ปัญญา และ7)เจตคติต่อการเรียน โดยจัดลำดับขั้นของการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ในชั้นเรียนเป็น 4 ขั้น คือ ขั้นที่ 1 ขั้นนำเสนอสถานการณ์ปัญหา ขั้นที่ 2 ขั้นสร้าง ความรู้สึกอยากแก้ปัญหาและวางแผนแก้ปัญหา ขั้นที่ 3 ขั้นลงมือแก้ปัญหา และขั้นที่ 4 ขั้นประเมินผล ดำเนินการทดลองโดยใช้รูปแบบการทดลองที่มีกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมอย่างละ 1 กลุ่ม มีการเก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ข้อมูลเชิงปริมาณได้จากการทดสอบ ก่อนการทดลอง หลังสิ้นสุดการทดลอง และหลังสิ้นสุดการทดลอง 1 เดือนด้วยแบบทดสอบและ แบบประเมินจำนวน 4 ฉบับ คือ1)แบบทดสอบวัดทักษะการคิดเชิงเหตุผล 2) แบบทดสอบวัดความ เข้าใจมโนมติและการนำความรู้ไปใช้ 3)แบบประเมินทักษะการรู้คิด และ 4) แบบวัดเจตคติ ต่อการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ ข้อมูลเชิงคุณภาพได้จากแฟ้มสะสมงานของนักเรียนและการ สังเกตบันทึกพฤติกรรมนักเรียนขณะร่วมกิจกรรมการเรียนการสอน กลุ่มตัวอย่างเป็น นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนดอนเมืองจาตุรจินดา ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2543 จำนวน 81 คน จาก 2 ห้องเรียน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองจำนวน 39 คน กลุ่มควบคุมจำนวน 42 คน กลุ่มทดลองจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามรูปแบบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ที่เน้น ผู้เรียนเป็นผู้สร้างความรู้ กลุ่มควบคุมจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามปกติ ใช้เวลาใน การทดลองจำนวน 17 คาบเรียนในเวลา 6 สัปดาห์ ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ที่เน้นผู้เรียนเป็นผู้สร้าง ความรู้ที่พัฒนาขึ้นเป็นรูปแบบการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพอีกรูปแบบหนึ่งสามารถ ช่วยให้นักเรียนมีพัฒนาการด้านทักษะการคิดเชิงเหตุผลดีกว่านักเรียนที่เรียนตามปกติ มีความเข้าใจมโนมติสูงกว่าและสามารถนำความรู้ไปใช้ได้ดีกว่านักเรียนที่เรียนตามปกติ มีความคงทนของความเข้าใจมากกว่านักเรียนที่เรียนตามปกติ และมีเจตคติต่อการเรียน วิชาคณิตศาสตร์ดีกว่านักเรียนที่เรียนตามปกติ และมีพัฒนาการด้านทักษะการรู้คิดเกี่ยว กับการกำกับตนเองดีกว่านักเรียนที่เรียนตามปกติ