การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างและพัฒนาระบบเครื่องสูบน้ำพลังงานแสง อาทิตย์และสร้างบทปฏิบัติการรายวิชาพลังงานกับสิ่งแวดล้อม เพื่อใช้ในการเรียนการสอน สำหรับนักศึกษาระดับปริญญาตรี ในการศึกษาตามความมุ่งหมายดังกล่าว ผู้วิจัยได้สร้างระบบเครื่องสูบน้ำพลังงาน แสงอาทิตย์โดยมีส่วนประกอบที่สำคัญ 3 ส่วนได้แก่ แผงรับแสงแบบรางรวมแสงพาราโบลา จำนวน 2 แผง เครื่องจักรไอน้ำชนิดลูกสูบคู่และเครื่องสูบชนิดลูกสูบกระแทกเดี่ยว นำระบบ เครื่องสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ที่สร้างขึ้นมาทดลองเก็บข้อมูลที่หน้าอาคารสิรินธร ศูนย์วิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ประยุกต์ สถาบันราชภัฏเพชรบูรณ์ แล้วนำผลการทดลองไป สร้างเป็นบทปฏิบัติการวิชาพลังงานกับสิ่งแวดล้อมจำนวน 8 บทปฏิบัติการ ดังนี้ 1)หลอด รับแสงแบบสุญญากาศ 2)ผลการพาความร้อนของอากาศต่อการเก็บพลังงานของหลอดรับแสง 3)เครื่องมือวัดพลังงานแสงอาทิตย์ 4)การหาประสิทธิภาพของแผงรับแสงแบบรวมแสง 5)การ หาประสิทธิภาพของแผงรับแสงแบบแผ่นราบ 6)การหาประสิทธิภาพของระบบเครื่องสูบน้ำด้วย เครื่องจักรไอน้ำที่ใช้พลังงานไฟฟ้า 7)ระบบเครื่องสูบน้ำด้วยเครื่องจักรไอน้ำที่ใช้ ก๊าซหุงต้มเป็นเชื้อเพลิงและ 8)การหาประสิทธิภาพ ของเครื่องสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ ผลการศึกษาพบว่า 1)ระบบเครื่องสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ที่สร้างขึ้นนี้สามารถ สูบน้ำได้อัตราเฉลี่ย 6.34 ลิตรต่อนาที โดยสูบได้ในอัตราสูงสุด 12.67 ลิตรต่อนาที ที่เฮดสแตติกรวม 2.20 เมตร เมื่อเคลื่อนแผงรับแสงตามดวงอาทิตย์ และสูบได้อัตราเฉลี่ย 5.36 ลิตรต่อนาทีโดยสูบได้ในอัตราสูงสุด 10.50 ลิตรต่อนาที ที่เฮดสแตติกรวม 2.20 เมตร เมื่อไม่เคลื่อนแผงรับแสงตามดวงอาทิตย์ (โดยวางแผงรับแสงในแนวตะวันตก-ตะวันออก) 2)ผลการประเมินบทปฏิบัติการทั้ง 8 บทปฏิบัติการ จากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 7 ท่าน ได้ค่า ดัชนีความสอดคล้อง (IOC)เฉลี่ยระหว่าง 0.85-0.95 ทุกบทปฏิบัติการ แสดงว่าบทปฏิบัติการ ที่สร้างขึ้นมีคุณภาพ สามารถนำไปใช้ประกอบการสอนวิชาพลังงานกับสิ่งแวดล้อมได้