การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาการมีวินัยในตนเองของนักเรียน สาขาวิชาพณิชยการ และเปรียบเทียบวินัยในตนเองของนักเรียนตามตัวแปรด้านเพศ ระดับ ชั้นสุขภาพจิต แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ ความเชื่ออำนาจในตน การอบรมเลี้ยงดู และอิทธิพล ของตัวแบบสัญลักษณ์ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนที่กำลังศึกษาในระดับประกาศนียบัตร วิชาชีพ (ปวช.) ชั้นปีที่ 1-3 ที่เรียนสาขาวิชาพณิชยการ โรงเรียนอาชีวศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน ในกรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2542 จำนวน 1,113 คน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามวินัยในตนเอง แบบสอบถาม การอบรมเลี้ยงดู และแบบสอบถามอิทธิพลของตัวแบบสัญลักษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ ข้อมูลได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test F-test และทดสอบ ค่าเฉลี่ยเป็นรายคู่ด้วยวิธีของเชฟเฟ ผลการวิจัยปรากฏผลดังนี้ 1. นักเรียนมีวินัยในตนเองโดยรวมและรายด้าน คือ ด้านการปฏิบัติตนในห้องเรียน การปฏิบัติตนนอกห้องเรียน และการปฏิบัติตนในสังคม ในระดับสูง 2. นักเรียนที่เพศต่างกัน มีวินัยในตนเองแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทาง สถิติที่ระดับ .05 3. นักเรียนที่เรียนระดับชั้นต่างกัน มีวินัยในตนเองแตกต่างกันอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. นักเรียนที่มีสุขภาพจิตต่างกัน มีวินัยในตนเองแตกต่างกันอย่างไม่มีนัย สำคัญทางสถิติ 5. นักเรียนที่มีแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ต่างกัน มีวินัยในตนเองแตกต่างกันอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 6. นักเรียนที่มีความเชื่ออำนาจในตนต่างกัน มีวินัยในตนเองแตกต่างกันอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 7. นักเรียนที่ได้รับการอบรมเลี้ยงดูต่างกัน มีวิจัยในตนเองแตกต่างกันอย่าง มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 8. นักเรียนที่ได้รับอิทธิพลของตัวแบบสัญลักษณ์ต่างกัน มีวินัยในตนเอง แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05