การวิจัยเรื่องการศึกษารูปแบบการบริหารมหาวิทยาลัยขอนแก่นในฐานะมหาวิทยาลัย ในกำกับรัฐ เป็นการวิจัยที่มุ่งศึกษารูปแบบการบริหารของมหาวิทยาลัยขอนแก่นในฐานะ มหาวิทยาลัยในกำกับรัฐในด้านหลักการ-โครงสร้างการบริหารมหาวิทยาลัย การบริหารงาน บุคคล การบริหารงานวิชาการ และการบริหารงานการเงินและทรัพย์สิน ขั้นตอนการวิจัยแบ่งเป็น 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษารูปแบบการบริหาร มหาวิทยาลัยขอนแก่นในฐานะมหาวิทยาลัยในกำกับรัฐ โดยศึกษาจากแหล่งข้อมูลที่เป็น เอกสารเกี่ยวกับรูปแบบการพัฒนาระบบการบริหารอุดมศึกษาของรัฐไปสู่ความเป็นอิสระ แล้วนำผลสรุปจากการศึกษามาสร้างคำถามเป็นแบบสัมภาษณ์แบบปลายเปิด นำไปสอบถาม ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 25 คน จากนั้นนำข้อมูลจากการสัมภาษณ์มาสรุปประเด็นสร้างแบบ สอบถามเป็นมาตราส่วนประมาณค่ามี 5 ระดับ เพื่อนำไปตรวจสอบในขั้นตอนที่ 2 ด้วยเทคนิค เดลฟาย (Delphi Technique) เป็นการตรวจสอบความถูกต้องและความสอดคล้องของความคิด เห็นของผู้ทรงคุณวุฒิในรอบ 2 และ 3 โดยการคำนวณค่ามัธยฐาน ฐานนิยม และค่าพิสัย ระหว่างควอไตท์จนสามารถสรุปได้อย่างฉันทมติเกี่ยวกับรูปแบบการบริหารมหาวิทยาลัย ในฐานะมหาวิทยาลัยในกำกับรัฐ ขั้นตอนที่ 3 ตรวจสอบความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติของ รูปแบบการบริหารที่ได้จากตอนที่ 2 โดยสอบถามจากความคิดเห็นของผู้บริหาร จำนวน 136 คน อาจารย์จำนวน 313 คน ข้าราชการจำนวน 335 คน รวมกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา จำนวน 784 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ คะแนนเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบน มาตรฐาน ผลการวิเคราะห์ข้อมูล สรุปตามตัวแปรที่ศึกษา 4 กลุ่มดังนี้คือ 1. หลักการ-โครงสร้างการบริหารมหาวิทยาลัย ปรัชญาและปณิธานของมหาวิทยาลัย ยึดมั่นในความเป็นเลิศทางวิชาการ มีความสัมพันธ์กับนานาประเทศเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ และเทคโนโลยี เป็นศูนย์รวมความคิดสติปัญญาของสังคมผสมผสานภูมิปัญญาอีสานสามารถ เผชิญสภาวะวิกฤติและพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง ในด้านโครงสร้างการบริหารมหาวิทยาลัย ขอนแก่นควรมีความอิสระและคล่องตัวในขอบเขต อำนาจหน้าที่ ในด้านการบริหารงานทุกอย่าง เสร็จสิ้นภายในมหาวิทยาลัย โดยมีสภามหาวิทยาลัยเป็นองค์กรสูงสุดในการบริหารและ มีอธิการบดีปฏิบัติหน้าที่ตามนโยบายของสภามหาวิทยาลัย กำหนดในด้านการปรับเปลี่ยน โครงสร้างการบริหารของมหาวิทยาลัย ควรมีการประกันคุณภาพของมหาวิทยาลัยเพื่อให้ มหาวิทยาลัยมีความก้าวหน้าและมุ่งสู่ความเป็นเลิศทางวิชาการได้ 2. การบริหารงานบุคคล มหาวิทยาลัยขอนแก่นในฐานะมหาวิทยาลัยในกำกับรัฐ ควรดำเนินงานบริหารในรูปแบบของคณะกรรมการบริหารงานบุคคล ซึ่งทำหน้าที่พิจารณาและ ดำเนินการในด้านการกำหนดอัตรากำลัง ลักษณะตำแหน่ง คุณสมบัติ อัตราเงินเดือน กฎระเบียบ ข้อบังคับต่าง ๆ การประเมินผลงาน การลงโทษ การร้องทุกข์ การอุทธรณ์ เป็นต้น โดยการดำเนินงานของคณะกรรมการจะเป็นอิสระไม่ขึ้นกับกฎระเบียบ ข้อบังคับ ของคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน ในการปรับเปลี่ยนสถานภาพจากข้าราชการของมหาวิทยาลัย เข้าสู่การเป็นพนักงานของมหาวิทยาลัยในฐานะมหาวิทยาลัยในกำกับรัฐควรใช้วิธีคงสภาพ เป็นข้าราชการเดิมจนเกษียณอายุ หรือใช้วิธีสอบถามความสมัครใจแล้วเปิดโอกาสให้เลือก และในการปรับเปลี่ยนเมื่อมีการประเมินจะตัองมีความเป็นธรรมและเหมาะสม 3. การบริหารงานวิชาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่นในฐานะมหาวิทยาลัยในกำกับรัฐ ควรมีสภาวิชาการเป็นผู้ดำเนินงานบริหารวิชาการโดยอิสระ โดยสภามีอำนาจขอบเขต หน้าที่กำหนดหลักสูตร เปิดสาขาวิชาและคณะ การจัดการเรียนการสอน การเสนอจัดตั้งหรือ ยุบรวมและยกเลิกหน่วยงานในมหาวิทยาลัย ให้คำปรึกษา การแต่งตั้งหรือถอดถอนตำแหน่งทางวิชา การแก่สภามหาวิทยาลัย จัดหาวิธีการที่จะพัฒนาหน้าที่ด้านวิชาการของมหาวิทยาลัย เป็นต้น ในด้านองค์ประกอบของสภาวิชาการนั้น มีอธิการบดีเป็นประธานกรรมการโดย ตำแหน่ง 4. การบริหารงานการเงินและทรัพย์สิน มหาวิทยาลัยมีอำนาจในการปกครองดูแล รักษา จัดหาประโยชน์จากทรัพย์สินของมหาวิทยาลัยในรูปของคณะกรรมการและรายได้ของ มหาวิทยาลัยจะเป็นรายได้ที่ไม่ต้องนำส่งกระทรวงการคลังตามกฏหมายว่าด้วยเงิน งบประมาณในการบริหารการเงินของมหาวิทยาลัยในฐานะมหาวิทยาลัยในกำกับรัฐ มหาวิทยาลัย ขอนแก่นจะต้องใช้มาตราการประหยัด ลดการก่อสร้างอาคารลงเพราะเพียงพอแล้ว ในขณะ เดียวกันควรขยายจำนวนนักศึกษาให้มากขึ้นและจำกัดจำนวนบุคลากรลง การได้รับเงิน อุดหนุนของมหาวิทยาลัยนั้น จะถือเกณฑ์ของผลงานของมหาวิทยาลัยเป็นหลักโดยเมื่อ มหาวิทยาลัยมีเงินไม่พอใช้จ่าย รัฐจะต้องจัดสรรเงินงบประมาณแผ่นดินให้เท่าที่ จำเป็น โดยมหาวิทยาลัยเองจะต้องชี้แจงผลงานและเหตุผลอย่างเป็นรูปธรรม การตรวจสอบ บัญชีตรวจสอบโดยคณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน หรือผู้ตรวจสอบบัญชีอิสระ