การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมาย 2 ประการ คือ 1) เพื่อ ศึกษาว่าพยาบาลที่มีลักษณะทางพุทธ ลักษณะทางพฤติกรรมศาสตร์ (ได้แก่ ลักษณะทางจิต และสภาพแวดล้อมทางสังคม) แตกต่างกัน เป็นผู้มีพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์แตกต่างกัน หรือไม่ มากน้อยเพียงใด 2) เพื่อค้นหาตัวแปรที่สำคัญในการ ทำนายพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษาเป็นพยาบาลวิชาชีพจากโรงพยาบาล ในสังกัดสำนักการแพทย์ กรุงเทพมหานคร คือ วชิรพยาบาล โรงพยาบาลเจริญกรุงประชารักษ์ และจากโรงพยาบาลสังกัด กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข คือ โรงพยาบาลราชวิถี โรงพยาบาลเลิดสิน ซึ่งได้มาจากวิธีการสุ่มแบบง่าย หลังจากนั้น เลือกพยาบาลวิชาชีพอย่างเจาะจงคือเป็นพุทธศาสนิกชน และมี ประสบการณ์ในการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ รวมทั้งสิ้น จำนวน 370 คน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยภาคสนาม เก็บข้อมูลโดยใช้ แบบสอบถามและแบบวัดซึ่งประกอบด้วย แบบสอบถามปัจจัย ภูมิหลัง แบบวัดการปฏิบัติตนอย่างมีพรหมวิหาร 4 แบบวัด วิถีชีวิตแบบพุทธ แบบวัดเหตุผลเชิงจริยธรรม แบบวัดความเชื่อ อำนาจในตน แบบวัดทัศนคติต่องานพยาบาล แบบวัดการสนับสนุน ทางสังคม แบบวัดความขัดแย้งในบทบาท และแบบวัดพฤติกรรม การพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ รวม 9 ฉบับ การวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัย ใช้การวิเคราะห์ความ แปรปรวนแบบสองทาง (Two Way Analysis of Variance) และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบเป็นขั้น (Multiple Regression Analysis) เพื่อทดสอบสมมติฐานที่ตั้งไว้ 7 ข้อ การวิเคราะห์ ทั้งหมดนี้กระทำในกลุ่มรวมและกลุ่มย่อยที่แบ่งตามปัจจัยภูมิหลัง ของพยาบาลเพื่อให้ได้ผลที่ละเอียดชัดเจนยิ่งขึ้น ผลการวิเคราะห์ข้อมูลที่สำคัญมีดังนี้ คือ 1. มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างวิถีชีวิตแบบพุทธและทัศนคติต่อ งานพยาบาลที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ ในกลุ่มพยาบาลที่มีประสบการณ์ในการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อ เอดส์มาก โดยพบว่าพยาบาลที่มีทัศนคติที่ดีหรือไม่ดีต่องาน พยาบาลก็ตาม ถ้ามีวิถีชีวิตแบบพุทธสูงจะมีพฤติกรรมการ พยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์สูงกว่าพยาบาลที่มีวิถีชีวิตแบบ พุทธต่ำ 2. การปฏิบัติตนอย่างมีพรหมวิหาร 4 หรือวิถีชีวิต แบบพุทธส่งผลต่อพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ ในกลุ่มรวมและกลุ่มย่อยหลายกลุ่ม โดยพบว่าพยาบาลที่มี การปฏิบัติตนอย่างมีพรหมวิหาร 4 สูง หรือมีวิถีชีวิตแบบ พุทธสูงเป็นผู้มีพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ สูงกว่าพยาบาลในกลุ่มตรงข้าม 3. เหตุผลเชิงจริยธรรม หรือทัศนคติต่องานพยาบาล ส่งผลต่อพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ในกลุ่มรวม และกลุ่มย่อยหลายกลุ่ม โดยพบว่าพยาบาลที่มีเหตุผลเชิง จริยธรรมสูงหรือมีทัศนคติที่ดีต่องานพยาบาลเป็นผู้มีพฤติกรรม การพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์สูงกว่าพยาบาลในกลุ่มตรงข้าม 4. การสนับสนุนทางสังคม หรือความขัดแย้งในบทบาท ส่งผลต่อพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ในกลุ่มรวม และกลุ่มย่อยหลายกลุ่ม โดยพบว่าพยาบาลที่มีการสนับสนุน ทางสังคมสูงหรือมีความขัดแย้งในบทบาทต่ำเป็นผู้มีพฤติกรรม การพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์สูงกว่าพยาบาลในกลุ่มตรงข้าม 5. การค้นหาตัวทำนายพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วย ติดเชื้อเอดส์ พบว่า การปฏิบัติตนอย่างมีพรหมวิหาร 4 การ สนับสนุนทางสังคม วิถีชีวิตแบบพุทธ ความขัดแย้งในบทบาท เหตุผลเชิงจริยธรรม และทัศนคติต่องานพยาบาล สามารถ ร่วมกันทำนายพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ใน กลุ่มรวมทำนายได้ 39% นอกจากนี้เมื่อทำการวิเคราะห์ผล ในกลุ่มย่อย 10 กลุ่ม พบว่า การปฏิบัติตนอย่างมีพรหมวิหาร 4 เข้าทำนายพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ได้ทุก กลุ่มย่อย การสนับสนุนทางสังคมเข้าทำนายพฤติกรรมการ พยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ได้ทุกกลุ่มย่อย วิถีชีวิตแบบพุทธ เข้าทำนายพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ได้ 9 กลุ่ม ความขัดแย้งในบทบาทเข้าทำนายพฤติกรรมการพยาบาล ผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ได้ 5 กลุ่ม เหตุผลเชิงจริยธรรมเข้า ทำนายพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อเอดส์ได้ 3 กลุ่ม ทัศนคติต่องานพยาบาลเข้าทำนายพฤติกรรมการพยาบาลผู้ป่วย ติดเชื้อเอดส์ได้ 3 กลุ่ม