งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยตามรูปแบบการวิจัยและพัฒนาเบื้องต้น มีความมุ่งหมาย หลักเพื่อ 1)สร้างฐานข้อมูลการเรียนรู้แบบมัลติมีเดียสำหรับใช้ประกอบการสอนปฏิบัติ การวิชาชีววิทยา ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย (ว 042) ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ ที่กำหนด 2)ให้ได้ฐานข้อมูลการเรียนรู้แบบมัลติมีเดียสำหรับใช้ประกอบการสอนปฏิบัติ การวิชาชีววิทยาในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย (ว 042) และมีความมุ่งหมายรองเพื่อ ศึกษาผลเรียนปฏิบติการชีววิทยาโดยใช้ฐานข้อมูลการเรียนรู้แบบมัลติมีเดียประกอบ การสอนปฏิบัติการ ของนักเรียนในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย (ว 042) ในด้านสมรรถภาพ ในการแก้ปัญหา (Problem solving) สมรรถภาพความคิดขั้นสูงด้านความคิดสร้างสรรค์ (Higher-order thinking on Creativity) และสมรรถภาพด้านทักษะในการสื่อสาร (Communication skill) เพื่อให้บรรลุจุดมุ่งหมายดังกล่าว ผู้วิจัยได้ดำเนินการเป็น 2 ขั้นตอนคือ 1) ขั้นสร้างฐานข้อมูลการเรียนรู้แบบมัลติมีเดียวิชาชีววิทยา (ว 042) และ 2) ขั้นใช้ฐานข้อมูลการเรียนรู้แบบมัลติมีเดียวิชาชีววิทยา (ว 042) ขั้นสร้างฐานข้อมูลการเรียนรู้ ผู้วิจัยได้ดำเนินการตามขั้นตอนย่อย คือ 1) การออกแบบฐานข้อมูลการเรียนรู้ 2)การสร้างและพัฒนาฐานข้อมูลการเรียนรู้ และ 3) การตรวจสอบประเมินและแก้ไขฐานข้อมูลการเรียนรู้ ในขั้นตอนย่อยว่าด้วยการออกแบบฐานข้อมูลได้ดำเนินการโดยประยุกต์ความรู้ว่า ด้วยฐานข้อมูลการเรียนรู้และหลักจิตวิทยาที่เกี่ยวข้อง การสร้างและพัฒนาฐานข้อมูลการเรียนรู้ได้สร้างบทปฏิบัติการให้ครอบคลุม เนื้อหาบทเรียนวิชาชีววิทยา (ว 042) จำนวน 8 เรื่อง คือ 1)การศึกษาการทำงานของ ตัวยับยั้งเอนไซม์ 2)การหายใจแบบไม่ใช้ออกซิเจน 3)การวัดอัตราการหายใจ 4)การศึกษาโครงสร้างปอด 5) การศึกษาโครงสร้างใบพืช 6)การสังเคราะห์ด้วยแสง 7)การศึกษาโครงสร้างของเซลล์คุม และ 8)การศึกษาการคายน้ำของพืช การตรวจสอบ ประเมินและแก้ไขฐานข้อมูลการเรียนรู้กระทำโดยการทดสอบ 3 ครั้ง ได้แก่ การทดสอบแบบเดี่ยว การทดสอบแบบกลุ่มเล็ก และ การทดสอบแบบกลุ่มใหญ่ ตาม ลำดับ ขั้นการศึกษาผลการเรียนปฏิบัติการชีววิทยา ประชากรที่ศึกษา ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนวิเศษไชยชาญ ตันติวิทยาภูมิ อ.วิเศษชัยชาญ จ. อ่างทอง แผนการเรียนวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ ที่เรียนวิชาวิทยา (ว 042) ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2541 จำนวน 129 คน จากประชากรนี้ได้เลือก นักเรียนจำนวน 87 คน โดยการสุ่มอย่างง่ายใช้เป็นกลุ่มทดลองและ 42 คน ใช้เป็น กลุ่มเส้นฐาน ตัวแปรที่ศึกษาประกอบด้วยตัวแปรอิสระ 2 ตัว คือวิธีสอน (แยกเป็น การสอนแบบปกติกับการสอนโดยใช้ฐานข้อมูลการเรียนรู้) กับผลการเรียนวิชาชีววิทยา (แยกเป็นกลุ่มบนกับกลุ่มล่าง) ส่วนตัวแปรตามได้แก่ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 3 ด้าน คือ 1. สมรรถภาพในการแก้ปัญหา 2.สมรรถภาพความคิดชั้นสูงด้านความคิดสร้างสรรค์ และ 3. สมรรถภาพด้านทักษะในการสื่อสาร ใช้เวลาในการทดลองสอน 32 คาบ ๆ ละ 50 นาที แบบแผนการวิจัยที่ใช้เป็นแบบทดสอบก่อน-หลังและมีกลุ่มควบคุม (Pretest-posttest control group design) การวิเคราะห์ข้มูลในส่วนของการ หาประสิทธิภาพของฐานข้อมูลการเรียนรู้การทำโดยการหาประสิทธิภาพของบทเรียน (E1/E2) ตามเกณฑ์ 80/80 ในส่วนของการทดลองเพื่อเปรียบเทียบการใช้ฐานข้อมูลการ เรียนรู้แบบมัลติมีเดียวิชาชีววิทยา (ว 042) ทำการวิเคราะห์โดยใช้การทดสอบค่า t(t-test) ผลการวิจัยปรากฏดังนี้ 1. ฐานข้อมูลการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น มีประสิทธิภาพผ่านเกณฑ์ 80/80 2. นักเรียนที่เรียนปฏิบัติการชีววิทยา โดยใช้ฐานข้อมูลการเรียนรู้ กับ โดยไม่ใช้ฐานข้อมูลการเรียนรู้ มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านสมรรถภาพในการแก้ ปัญหา สมรรถภาพความคิดขั้นสูงด้านความคิดสร้างสรรค์ และสมรรถภาพด้านทักษะในการ สื่อสาร แตกต่างกัน 3. นักเรียนกลุ่มบนกับกลุ่มล่างที่เรียนปฏิบัติการชีววิทยา โดยใช้ฐานข้อมูล การเรียนรู้มีผลสัมฤิธิ์ทางการเรียนด้านสมรรถภาพด้านทักษะในการสื่อสารแตกต่าง กัน แต่มีสมรรถภาพในการแก้ปัญหาและความคิดขั้นสูงด้านความคิดสร้างสรรค์ไม่ แตกต่างกัน 4. นักเรียนกลุ่มบนกับกลุ่มล่างที่เรียนปฏิบัติการชีววิทยา โดยไม่ใช้ฐาน ข้อมูลการเรียนรู้มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านสมรรถภาพในการแก้ปัญหา ความคิด ขั้นสูงด้านความคิดสร้างสรรค์และทักษะในการสื่อสารไม่แตกต่างกัน