ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบ ใช้ปัญหาเป็นหลักทางการศึกษาพยาบาล โดยดำเนินการวิจัยในรูปของการ วิจัยและพัฒนาแบ่งเป็น 4 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นตอนที่ 1 เป็นการศึกษาข้อมูล ทางด้านรูปแบบการเรียนการสอนแบบใช้ปัญหาเป็นหลัก โดยศึกษาจากเอกสาร ตำรา งานวิจัยที่เกี่ยวข้องศึกษาดูงานการจัดการเรียนการสอนแบยใชัปัญหา เป็นหลักและศึกษารายวิชาในหลักสูตรพยาบาลศาสตร์ ขั้นตอนที่ 2 เป็นการ สร้างและพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบใช้ปัญหาเป็นหลักทางการศึกษา พยาบาล ดำเนินการโดยสังเคราะห์หลักการและแนวคิดพื้นฐานของการเรียน การสอนแบบใช้ปัญหาเป็นหลัก ซึ่งประกอบด้วยการเรียนที่มีผู้เรียนเป็นศูนย์ กลางและการเรียนแบบเอกกัตภาพ จากหลักการทั้งสองนำมากำหนดเป็นองค์ ประกอบการเรียนการสอนแบบใช้ปัญหาเป็นหลักได้ 6 ประการ คือ การใช้ เทคนิคการสอนแบบกลุ่มย่อยยึดผู้เรียนเป็นสูนย์กลาง เนื้อหาวิชาเป็นแบบ บูรณาการเรียนรู้จากปัญหาควบคุมการเรียนรู้ด้วยตนเองและประเมินผล สัมฤทธิ์ด้วยตนเอง จากองค์ประกอบดังกล่าวนำไปสร้างเป็นกิจกรรมใน กระบวนการเรียนการสอนได้ 3 ขั้นตอนได้แก่ ขั้นเตรียมความพร้อม ขั้นสอน และขยายขอบเขตความรู้ และขั้นประเมินผลจากนั้นนำโครงร่างรูปแบบพัฒนาขึ้น ไปหาคุณภาพกับผู้เชี่ยวชาญและนำไปทดลองนำร่องกับนักศึกษาพยาบาล จำนวน 5 คน นำผลที่ได้ไปแก้ไขปรับปรุงแบบให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น ขั้นตอนที่ 3 เป็นการ หาประสิทธิภาพของรูปแบบโดยวิธีวิจัยเชิงทดลองกับนักศึกษาพยาบาลชั้นปีที่ 4 ปีการศึกษา 2535 วิทยาลัยคริสเตียน ในวิชาการบริหารผู้ป่วย ภาคทฤษฎี มีน้ำหนักรายวิชา 2 หน่วยกิต โดยแบ่งนักศึกษาออกเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่ม ควบคุมกลุ่มละ 18 คน ระยะเวลาในการทดลอง 7 สัปดาห์ พบว่ากลุ่มทดลอง และกลุ่มควบคุมมีความสามารถในการแก้ปัญหาหลังการทดลองแตกต่างกัน และกลุ่มทดลองมีความสามารถในการแก้ปัญหาหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการ ทดลอง โดยมีความสามารถในการแก้ปัญหาไม่ต่ำกว่าร้อยละ 50 ทุกคน ความสามารถในการคิดวิจารณญาณของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมหลังการ ทดลอง ยังไม่พบว่าสูงกว่าก่อนการทดลอง พฤติกรรมการเรียนก่อนการทดลอง พฤติกรรมการเรียนแบบใช้ปัญหาเป็นหลักของกลุ่มทดลองผ่านเกณฑ์ที่กำหนดโดย ผู้เชี่ยวชาญคือร้อยละ 60 ทุกคน ซึ่งแสดงว่ารูปแบบการเรียนการสอนแบบ ใช้ปัญหาเป็นหลักทางการศึกษาพยาบาลที่พัฒนาขึ้นนี้มีประสิทธิภาพพอที่จะใช้ พัฒนาความสามารถในจการแก้ปัญหาองนักศึกษาพยาบาล แต่ไม่สามารถพัฒนา ความสามารถในการคิดวิจารณญาณของนักศึกษาพยาบาลได้โดยการใช้รูปแบบ นี้ในการจัดการเรียนการสอนใน 1 ร. รายวิชาที่มีน้ำหนัก 2 หน่วยกิต ขั้นตอน ที่ 4 เป็นการพัฒนาและปรับปรุงแบบการเรียนการสอนหลักการประสิทธิภาพ ได้รูปแบบที่มีองค์ประกอบสำคัญคือ หลักการองค์ประกอบ และกระบวนการเรียน การสอนแบบใช้ปัญหาเป็นหลักงทางการศึกษาพยาบาล ซึ่งมีรายละเอียดครอบคลุม ขั้นตอนของกระบวนการเรียนการสอน วัตถุประสงค์ กิจกรรมผู้สอน กิจกรรมผู้ เรียนและเครื่องมือที่ใช้ในแต่ละขั้นตอน