ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ ระหว่างวิธีการสอนคำศัพท์ของครูกับกลยุทธ์ การจำคำศัพท์ ของผู้เรียน กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนบางน้ำเปรี้ยววิทยา อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา จำนวน 37 คน กลุ่มตัวอย่างได้รับ การสอนคำศัพท์แบบแปลและแบบปริบท เป็นเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ คือ 1.แบบทดสอบซึ่งแบ่งออกเป็นแบบทดสอบ วัดกลยุทธ์ในการจำศัพท์ของผู้เรียน และแบบทสอบวัด ความสามารถในการจำศัพท์ของผู้เรียน และ 2.วิธีสอน คำศัพท์ของครูซึ่งแบ่งออกเป็น 2 วิธี คือ วิธีสอนคำศัพท์แบบแปล และแบบปริบท วิเคราะห์ข้อมูลโดยทดสอบค่าสถิติ (t-test Dependen Group) และไค-สแควร์ (Chi-square) พบว่า ความสามารถในการจำศัพท์ของนักเรียนที่เรียนคำศัพท์ด้วยวิธีปริบท สูงกว่าวิธีแปลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ในวิธีการ สอนคำศัพท์ แบบแปลและแบบปริบทผู้เรียนใช้กลยุทธ์ในการจำคำศัพท์ 7 ชนิดเหมือนกันคือ การเชื่อมโยง การผูกคำให้เป็นเสียงคล้องจองกัน การแตกลูกคำที่สัมพันธ์กันทางความหมาย การนำคำมาสร้างปริบทใหม่ ที่มีความหมาย การสร้างจินตภาพให้กับคำศัพท์ใหม่ การใช้กิริยาท่าทาง ควบคู่กับความหมายของคำที่เรียนเพื่อช่วยความทรางจำ และจำคำที่เป็น ใจความหลัก ส่วนกลุยุทธ์การทบทวนคำศัพท์อย่างมีประสิทธิาภาพทั้งวิธี แบบแปล และแบบปริบท ผู้เรียนใช้กลยุทธ์การทบทวน 6 ชนิด เหมือนกันหมดคือ การท่องจำบ่อย ๆ อ่านบ่อย ๆ เขียนบ่อยๆ ใช้พูดบ่อยๆ ฟังบ่อยๆ และนำคำมาเล่นเป็นเกมส์ จำนวนความถี่ ของการใช้กลยุทธ์การจำคำศัพท์และกลยุทธ์การทบทวนคำศัพท์ อย่างมีประสิทธิภาพทั้งในวิธีแบบแปลและแบบปริบท แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 นั่นคือ วิธีการสอนคำศัพท์ ของครูมีความสำคัญกับกลนยุทธ์การจำคำศัพท์ของผู้เรียน