ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบ ทัศนะของศึกษาธิการอำเภอ และนักวิชาการศึกษาที่มีต่อปฏิบัติ ตามบทบาทของนักวิชาการศึกษา สำนักงานศึกษาธิการอำเภอ ในเขตการศึกษา 11 เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบสอบถาม แบบมาตราส่วนประมาณค่าประกอบด้วยคำถาม 50 ข้อ ซึ่งถามเกี่ยวกับลักษณะงานที่ปฏิบัติใน 2 ด้าน คือ งานแผนงาน และพัฒนาชนบท และงานส่งเสริมการศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ศึกษาธิการอำเภอ 70 คน และ นักวิชาการศึกษา 92 คน พบว่าศึกษาธิการอำเภอมีทัศนะว่า การปฏิบัติตามบทบาทของนักวิชาการศึกษา สำนักงานศึกษาธิการอำเภอ อยู่ในระดับปานกลางทั้งสองด้าน นักวิชาการศึกษามีทัศนะว่า การปฏิบัติตามบทบาทของนักวิชาการศึกษา ด้านงานแผนงานและ พัฒนาชนบทอยู่ในระดับมาก ส่วนด้านงานส่งเสริมการศึกษาศาสนา และวัฒนธรรมอยู่ในระดับปานกลาง ศึกษาธิการอำเภอและนักวิชาการ มีทัศนะต่อการปฏิบัติตาาบทบาทของนักวิชาการศึกษา สำนักงาน ศึกษาธิการอำเภอ ในด้านงานแผนงานและพัณนาชนบท และด้านงาน ส่งเสริมการศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม ไม่แตกต่างกัน ศึกษาธิการอำเภอ และนักวิชาการศึกษามีทัศนะต่อการปฏิบัติตามบทบาทของนักวิชาการศึกษา สำนักงานศึกษาธิการอำเภอ ในด้านงานแผนงานและพัฒนาชนบท แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 เรื่องจัดระบบข้อมูล ในวิเคราะห์สภาพการศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม และประเมินผล และวิเคราะห์ผลสัมฤทธิ์การดำเนินงานตามแผนงานโครงการ และมีทัศนะแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 เรื่องติดตามผลการปฏิบัติงานตามนโยบายเร่งด่วนของกระทรวงศึกษาธิการ และติดตามประเมินผลการพัฒนาชนบท ศึกษาธิการอำเภอและนักวิชาการศึกษา มีทัศนะต่อการปฏิบัติตามบทบาทของนักวิชาการศึกษา สำนักงานศึกษาธิการอำเภอ ในด้านงานส่งเสริมการศึกษาศาสนาและวัฒนธรรมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .05 เรื่องส่งเสริมการาขยายโอกาสทางการศึกษา ให้ความร่วมมือประสานงานเกี่ยวกับกิจกรรมด้านศาสนา และส่งเสริมการบรรพชาสามเณรภาคฤดูร้อน