ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อองค์ประกอบหลักและ องค์ประกอบย่อยของหนังสือแบบเรียนที่เด็กยึดเป็นเกณฑ์ ในการเลือกหนังสือ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษา ปีที่ 6 สังกัดกรุงเทพมหานคร โดยแบ่งเป็นเด็กเก่งภาษาไทย 470 คน เด็กปานกลาง 470 คน และเด็กอ่อนภาษาไทย 470 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภาษาไทย ชั้น ป.6 แบบสอบถามแสดงองค์ประกอบของหนังสือที่เด็กเลือก พบว่าโดยลักษณะภาพรวม เด็กชั้น ป.6 มีเกณฑ์ในการเลือกหนังสือ แบบเรียนโดยยึดองค์ประกอบหลักของหนังสือเรียงตามลำดับดังนี้ เลือกรูปภาพ ชื่อหนังสือ สารบาญ ราคาจำหน่ายสีและแบบตัวอักษร ขนาดตัวอักษร การเข้าเล่ม การจัดหน้า เนื้อกระดาษ ปก ขนาดเล่ม และผู้แต่ง คำนำ ลักษณะรูปเล่ม ความหนา สำนักพิมพ์ และปีที่พิมพ์ เด็กเก่งภาษาไทย มีเกณฑ์ในการเลือกหนังสือเรียงตามลำดับดังนี้ ราคาจำหน่าย รูปภาพ ชื่อหนังสือ สารบาญ สี แบบตัวอักษร ขนาดตัวอักษร และการเข้าเล่ม เด็กปานกลาง มีเกณฑ์ในการ เลือกหนังสือตามลำดับตัวอักษร ราคาจำหน่าย รูปภาพ ชื่อหนังสือ สารบัญ แบบตัวอักษร สี การเข้าเล่ม และขนาดตัวอักษร เด็กอ่อนภาษาไทย มีเกณฑ์ในการเลือกหนังสือเรียงตามลำดับดังนี้ รูปภาพ สารบัญ ชื่อหนังสือ สี แบบตัวอักษร ราคาจำหน่าย ขนาดตัวอักษร และเนื้อกระดาษ โดยลักษณะภาพรวม เด็กมีเกณฑ์ในการเลือกหนังสือแบบเรียน โดยยึดองค์ประกอบย่อยของหนังสือ คือ เด็กเลือกภาพวาดเหมือจริง รูปภาพเป็นสีธรรมชาติ ตัวอักษรแบบกริน 3 ตัวอักษรขนาด 20 ปอยท์ หนังสือขนาด 16 หน้ายก หนังสือหนากว่า 80 หน้า ปกแข็ง จัดหน้าแบบเต็มหน้า ใช้กระดาษอาร์ต ลักษณะเล่มแนวตั้ง เย็มเล่มด้วยลวด รู้จักผู้แต่ง พิมพ์จากสำนักพิมพ์ใดก็ได้ พิมพ์ในปีปัจจุบัน และราคาปานกลาง