ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาถึงความสำคัญ ของแม่น้ำลำคลองในบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่างอาณาจักรอยุธยา ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ประวัติศาสตร์ในเชิงภูมิศาสตร์ ผลจากการวิเคราะห์ ทำให้ทราบถึงแม่น้ำลำคลองที่สำคัญในบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง ซึ่งทำหน้าที่เปรียบเสมือนที่เชื่อมติดต่อระหว่างราชธานีกับหัวเมืองต่าง ๆ แม่น้ำลำคลองมีความสำคัญในด้านช่วยป้องกันอาณาจักรอยุธยาโดยเฉพาะ ราชธานี ทั้งยังเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยสนับสนุนการปกครองแบบรวมศูนย์ (Centralization) โดยมีพระมหากษัตริย์เป็นสมมุติเทวราชซึ่งเป็น ลักษณะเด่นของการปกครองแบบอยุธยา นอกจากนี้แม่น้ำลำคลองยังมี ความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจต่ออาณาจักรอยุธยา ทั้งนี้เพราะอาณาจักร แห่งการเกษตรซึ่งต้องใช้นำเพื่อทำการเพาะปลูกและขณะเดียวกัน ก็เป็นอาณาจักรแห่งการค้ากรุงศรีอยุธยาซึ่งเป็นเมืองหลวงของอาณาจักร ยังเป็นเมืองท่าสำคัญที่เป็นศูนย์กลางการค้าแห่งหนึ่งในเอเชียตะวันออก เฉียงใต้ระหว่างพุทธศตวรรษที่ 21-24 ทั้งนี้เนื่องจากอยุธยามีระบบลำน้ำ ที่เป็นเครือข่ายสามารถเดินทางติดต่อขนถ่ายสินค้ากับหัวเมืองภายใน อาณาจักรและหัวเมืองชายทะเล จนขยายออกไปติดต่อกับนานาชาติ ทั้งในเอเชียและยุโรป นอกจากนี้ระบบลำน้ำยังทำให้คนในสมัยนั้นมีชีวิต ผูกพันอยู่กับน้ำ ดังจะเห็นได้จากที่ตั้งและการสร้างบ้านเรือน อาหาร ตลอดจนศิลปะการละเล่นประกอบงานรื่นเริงต่าง ๆ ขณะเดียวกัน ระบบลำน้ำยังเป็นตัวชักนำให้เกิดการติดต่อกับคนต่างชาติซึ่งมีผล ให้วัฒนธรรมจากภายนอกหลั่งไหลเข้ามาในสังคมอยุธยา ดังเช่น ความเชื่อเกี่ยวกับศาสนาฮินดูและพุทธศาสนาซึ่งได้ผสมผสานไปกับ วัฒนธรรมดั้งเดิมของอยุธยา ดังจะเห็นได้จากงานพระราชพิธี ประเพณีชาวบ้าน ทำให้อยุธยากลายเป็นเมืองนานาชาติที่มีชื่อเสียง