ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาอิทธิพลของลักษณะ ของสิ่งเร้า วิธีการนำเสนอสิ่งเร้า และพฤติกรรมของครู รวมทั้งผลร่วมระหว่างลักษระหว่างลักษณะของสิ่งเร้ากับพฤติกรรม ของครู และผลร่วมระหว่างวิธีการนำเสนอสิ่งเร้ากับพฤติกรรมของครู ที่ามีต่อความจำระยะสั้นของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2534 โรงเรียนวัดนิมานรดี กรุงเทพมหานคร คัดเลือกเฉพาะผู้ที่มีอายุ 7 ปี สติปัญญาระดับปกติจากการทดสอบด้วยแบบทดสอบสติปัญญาของราเวน ชุดที่ 1 (The Coloured Progressive Metrices) และไม่มีประวัติการเจ็บป่วยทางสมองหรือการรับรู้ทางสายตาผิดปกติ จำนวน 140 คน แล้วสุ่มแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 10 กลุ่ม กลุ่มละ 14 คน (เพศชาย 7 คน หญิง 17 คน) แต่ละกลุ่มจะได้รับปัจจัยร่วมคือ พฤติกรรมของครู (พฤติกรรมทางบวกหรือทางลบ) กับลักษณะ ของสิ่งเร้า (40 60 80 100) และพฤติกรรมของครูกับวิธีการนำเสนอ สิ่งเร้า (แบบพร้อมกันหรือแบบเดียว) เครื่องใช้ประกอบด้วยสิ่งเร้า และแบบทดสอบวัดการจำระยะสั้น ลักษณะเป็นรูปภาพเบื้องต้นจะเสนอ สิ่งเร้าจำนวน 12 ภาพ หลังจากนั้น 3 นาที วัดความจำระยะสั้นด้วยภาพ 24 ภาพ ใช้เวลาภาพละ 5 วินาที วิเคราะห์ข้อมูล โดยนำคะแนน ที่ได้มาคำนวณค่าความจำ (d prime) แล้ววิเคราะห์ความแปรปรวน แบบสององค์ประกอบและเปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ย เป็นรายคู่ด้วยวิธีของเชฟเฟ่ ปรากฏว่า ลักษณะของสิ่งเร้าที่แตกต่างกัน ส่งผลต่อความจำระยะสั้นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยพบว่าสิ่งเร้าที่มีส่วนประกอบ ของโครงสร้างประมาณ 80 และ 100 ไม่แตกต่างกัน แต่ส่งผลต่าง จากสิ่งเร้าที่มีส่วนประกอบของโครงสร้างประมาณ 40 อย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .01 และ .05 ตามลำดับ ส่วนสิ่งเร้าที่มีส่วนประกอบ ของโครงสร้างประมาณ 40 80 และ 100 วิธีการนำเสนอสิ่งเร้า แบบพร้อมกัน ส่งผลต่อความจำระยะสั้นของนักเรียนมากกว่าวิธีการ นำเสนอสิ่งเร้าแบบเดี่ยวอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 พฤติกรรมทางบวกของครู และพฤติกรรมทางลบของครู ส่งผลต่อความจำ ระยะสั้นของนักเรียนไม่แตกต่างกัน พฤติกรรมของครูกับลักษณะของสิ่งเร้า พฤติกรรมของครูกับวิธีการนำเสนอสิ่งเร้าไม่มีผลร่วมกันต่อความจำ ระยะสั้นของนักเรียน