ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อเปรียบเทียบผลของกิจกรรมกลุ่ม และกรณีตัวอย่างที่มีต่อความรับผิดชอบต่อโรงเรียนของนักเรียนประถม ศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนคลองเสือน้อย กรุงเทพมหานคร ในปีการศึกษา 2535 กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนที่มีความรับผิอชอบต่อโรงเรียนต่ำกว่า เปอร์เซนไทล์ที่ 25 จำนวน 20 คน แล้วสุ่มออกเป็นกลุ่มทดลองที่ 1 ได้รับการพัฒนาความรับผิดชอบต่อโรงเรียนด้วยโปรแกรมกิจกรรมกลุ่ม และกลุ่มทดลองที่ 2 ได้รับการพัฒนาด้วยโปรแกรมกรณีตัวอย่างที่มี จุดมุ่งหมายเดียวกับโปรแกรมกิจกรรมกลุ่ม จำนวน 12 ครั้งติดต่อกัน เป็นเวลา 6 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ โปรแกรมกิจกรรมกลุ่ม โปรแกรมกรณีตัวอย่าง แบบประเมินพฤติกรรมความรับผิดชอบต่อโรงเรียน และแบบทดสอบความรับผิดชอบต่อโรงเรียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ t-test นักเรียนที่ได้รับการใช้กิจกรรมกลุ่มมีความรับผิดชอบต่อโรงเรียนสูงขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 นักเรียนที่ได้รับการใช้กรณีตัวอย่าง มีความรับผิดชอบต่อโรงเรียนสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 นักเรียนที่ได้รับการใช้กิจกรรมกลุ่ม มีความรับผิดชอบต่อโรงเรียนสูงกว่า นักเรียนที่ได้รับการใช้กรณีตัวอย่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01