ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบ แรงจูงใจของนิสิตปริญญาโทภาคพิเศษ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ในหกด้าน ได้แก่ ด้านการติดต่อสัมพันธ์กับผู้อื่น ด้านการความคาดหวังของผู้อื่น ด้านการประกอบอาชีพ ด้านการ หลีกหนีจากสภาพที่เป็นอยู่ ด้านการนำความรู้ไปช่วยเหลือสังคม และด้านการเรียนเพื่อรู้โดยจำแนกตามเพศ อายุ สถานภาพสมรสอาชีพ พบว่านิสิตปริญญาโทภาคพิเศษส่วนใหญ่เป็นหญิง คิดเป็นร้อยละ 61.00 และเป็นร้อย 39.00 เป็นกลุ่มอายุ 26-35 ปี มากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 61.50 รองลงมาเป็นกลุ่มอายุ 45 ปีขึ้นไป คิดเป็นร้อยละ 9.00 นิสิตส่วนใหญ่ยังเป็นโสด คิดเป็นร้อยละ 59.30 ที่สมรสแล้วมีเพียงร้อยละ 40.70 นิสิตปริญญาโทภาคพิเศษ อาชีพรับราชการ คิดเป็นร้อยละ 86.10 วิชาเอกคือ พลศึกษา การบริหารการศึกษา จิตวิทยาการแนะแนว การวัดผลการศึกษา เทคโนโลยีทางการศึกษา จิตวิทยาพัฒนาการ การศึกษาผู้ใหญ่ ภาษาไทย การศึกษาพิเศษ และสุขศึกษา นิสิตปริญญาโทภาคพิเศษมีแรงจูงใจในการศึกษาต่อรวมทุกด้านอยู่ในระดับมาก ซึ่งมีค่าเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 3.40 - 3.83 เรียงตามลำดับคือ ด้านการเรียน เพื่อรู้ด้านการติดต่อสัมพันธ์ ด้านการประกอบอาชีพ ด้านการหลีกหนีจาก สภาพที่เป็นอยู่ ด้านการทำตามความหวังของผู้อื่น และด้านการนำความรู้ ไปช่วยเหลือสังคม นิสิตปริญญาโทภาคพิเศษที่มีเพศต่างกันมีแรงจูงใจ ในการศึกษาต่อรวมทุกด้านไม่แตกต่างกัน แต่เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า นิสิตชายมีแรงจูงใจในการศึกษาต่อสูงกว่านิสิตหญิงในด้านการ ติดต่อสัมพันธ์กับผู้อื่น นิสิตที่มีอายุต่างกันมีแรงจูงใจไม่แตกต่างกัน แต่นิสิตที่มีอายุ 46 ปีขึ้นไป มีแรงจูงใจด้านการติดต่อสัมพันธ์กับผู้อื่น และด้านการเรียนเพื่อรู้สูงกว่านิสิตที่มีอายุ 26 - 35 ปี และอายุ 36 -45 ปี นิสิตที่สมรสแล้วมีแรงจูงใจในการศึกษาต่อสูงกว่านิสิต ที่เป็นโสดในด้านการติดต่อสัมพันธ์กับผู้อื่น และนิสิตที่ประกอบอาชีพอื่น ที่ไม่ใช่รับราชการนั้นมีแรงจูงใจสูงกว่านิสิตที่ประกอบอาชีพรับราชการ ในด้านการนำความรู้ไปช่วยเหลือสังคม นอกจากนี้ยังพบว่านิสิตที่เรียน วิชาเอกสุขศึกษามีแรงจูงใจสูงกว่านิสิตที่เรียนวิชาเอกอื่น และในด้าน การเรียนเพื่อรู้ นิสิตปริญญาโทภาคพิเศษ มีความคิดเห็นเพิ่มเติม และข้อเสนอแนะว่าต้องการลดค่าหน่วยกิต ให้ห้องสมุดเปิดบริการ ในวันเสาร์อาทิตย์และวันหยุด ให้ลงทะเบียนเรียนอย่างเสรี ลดค่าสมัครสอบข้อเขียนพิสดาร การสอบไม่มีมาตรฐาน ให้สอบข้อเขียนพิสดารเมื่อเรียนครบรายวิชา ให้เลือกระหว่างทำปริญญานิพนธ์กับการสอบข้อเขียน