ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อการพัฒนาหลักสูตรและ การจัดการเรียนการสอนเพื่อถ่ายทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยทำการ วิจัยเป็นรายกรณีศึกษาชุมชนแห่งหนึ่งในเขตภาคกลางตอนล่าง เป็นการวิจัยและพัฒนาที่ประยุกต์ใช้วิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการ แบบมีส่วนร่วมซึ่งมีระเบียบเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่มีการเข้าไป อยู่ร่วมในชุมชน การวิจัยดังกล่าวประกอบด้วย 4 ขั้นตอนคือ ขั้นตอนที่ 1 การวิจัย ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพที่มีการเข้าไป อยู่ร่วมในชุมชน ขั้นตอนที่ 2 การพัฒนาใช้วิธีการวิเคราะห์หลักสูตร แม่บทและการสอนกลุ่มเพื่อประมวลข้อมูลนำมาพัฒนาโครงร่าง หลักสูตร ขั้นตอนที่ 3 การวิจัย ใช้วิธีการวิจัยเชิงกึ่งทดลอง เพื่อทดลองใช้หลักสูตรที่พัฒนาขึ้นโดยมีนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เป็นกลุ่มตัวอย่าง ขั้นตอนที่ 4 การประเมินหลักสูตร ใช้วิธีการ วิจัยเชิงคุณภาพเพื่อแก้ไขปัญหาการใช้หลักสูตร พบว่ามีสิ่งที่แสดงถึง ภูมิปัญญาท้องถิ่นคือ การอนุรักษ์และสร้างป่าไม้ของชุมชนตลอดจน การใช้ประโยชน์จากป่าไม้ (การใช้สมุนไพร) ที่เป็นกระบวนการคิด และกระทำโดยเจ้าอาวาสวัดในชุมชน สำหรับความสัมพันธ์ระหว่างวัด โรงเรียน และชุมชนนั้นมีระดับความสัมพันธ์ที่ดีโดยขึ้นอยู่กับตัวบุคคลหลัก คือผู้บริหารโรงเรียนซึ่งมีปัจจัยสายสัมพันธ์เครือญาติการแต่งงาน เป็นเหตุส่งเสริมสนับสนุน หลักสูตรแม่บทได้กำหนดแนวทางเปิดโอกาส ให้โรงเรียนสามารถพัฒนาหลักสูตรและจัดการเรียนการสอนให้สอดคล้อง กับความต้องการของท้องถิ่นชุมชนได้ผลจากการสนทนากลุ่มสมาชิก ผู้ร่วมสนทนาช่วยกันกำหนดเนื้อหาที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่น วัตถุประสงค์ ของหลักสูตร การจัดกิจกรรมการเรียนการสอน สื่อ และวิธีการ วัดประเมินผลการเรียนได้ โดยเฉพาะการกำหนดเนื้อหาที่เป็นภูมิปัญญา ท้องถิ่นนั้นสมาชิกผู้ร่วมสนทนา เสนอสอดคล้องกับผลการวิจัยข้อที่ 1 และยังเสนอเพิ่มเติมเกี่ยวกับบุคคลสำคัญของชุมชนอีกด้วย นโยบาย การควบคุมทางวิชาการออกจากหน่วยงานบังคับบัญชาส่วนกลาง เป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้การใช้หลักสูตรติดขัด ความไม่เชี่ยวชาญ และไม่ใส่ใจทางวิชาการอย่างเพียงพอของผู้บริหารโรงเรียน มีแนวโน้มทำให้การใช้หลักสูตรไม่ประสบผลสำเร็จ นอกจากนั้น พื้นฐานทางความใส่ใจทางวิชาการของครูที่แตกต่างกันก็จะทำให้ การนำหลักสูตรไปใช้ประสบผลแตกต่างกัน นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนเป็นไปตามวัตถุประสงค์เชิงพฤติกรรมที่กำหนดไว้ ในหลักสูตร นอกจากนั้นนักเรียนยังมีทัศนคติที่ดีต่อการเข้าร่วม กิจกรรมการเรียนการสอนตามที่กำหนดไว้ในหลักสูตร ในด้านตัวหลักสูตรนั้นมีส่วนที่จะต้องแก้ไข