ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาแนวคิด และกลวิธี การเขียนบทความของ เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี โดยเสนอ ผลการศึกษาแบบพรรณาวิเคราะห์ ผลการศึกษาแนวคิดพบว่า เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีเสนอแนวคิดทางการศึกษาอันเป็น ประโยชน์เกี่ยวกับคุณค่าของการศึกษา การจัดการศึกษา แบบเรียน และการเรียนการสอนในระดับต่าง ๆ ในด้านเศรษฐกิจท่านได้เสนอ ทัศนะเกี่ยวกับการผลิต การจำหน่าย การเก็บภาษีอากร การยกฐานะ ทางเศรษฐกิจของประชาชน และการแก้ปัญหาการรุกรานทางเศรษฐกิจ จาการศึกษากลวิธีการเขียนพบว่า การตั้งชื่อบทความที่เจ้าพระยา ธรรมศักดิ์มนตรีใช้มากที่สุดคือ การตั้งชื่อตามความสำคัญของเรื่อง การเขียนความนำนั้นส่วนใหญ่ขึ้นต้นด้วยการบอกจุดมุ่งหมาย ของการเขียนบทความ การบรรยายเป็นวิธีนำเสนอเนื้อเรื่อง ที่เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีใช้เขียนมากที่สุด ระดับภาษาที่เสนอ เรื่องมีทั้งที่เป็นแบบแผนและไม่เป็นแบบแผน ส่วนการเขียนสรุปนั้น ใช้วิธีสรุปใจความสำคัญของเรื่องเป็นส่วนใหญ่ ผลการศึกษา วิเคราะห์ครั้งนี้ปรากฏว่า บทความของเจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี มีความดีเด่นในการเสนอแนวคิด การให้ความรู้ บทความของ ท่าเป็นพาหะในการสื่อความคิดมายังผู้อ่าน ทั้งในเรื่องที่เกี่ยวกับการศึกษา และเศรษฐกิจซึ่งล้วนเป็นความคิดอันอำนวยประโยชน์แก่สาธารณชน ตลอดมาจนถึงปัจจุบัน