ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนและความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่เรียนด้วยการสอน แบบสืบเสาะหาความรู้ โดยใช้สถานการณ์ประกอบการ อภิปรายระหว่างนักเรียนกับนักเรียนและการสอนตามคู่มือครู สสวท. กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนวัดไร่ขิงวิทยา อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม จำนวน 80 คน ใช้เนื้อหาในการทดลองเรื่องน้ำเพื่อชีวิต ใช้เวลาในการทดลอง 15 คาบ ๆ ละ 50 นาที กลุ่มทดลอง สอนแบบสืบเสาะหาความรู้โดยใช้สถานการณ์ประกอบการอภิปราย ระหว่างนักเรียนกับนักเรียน กลุ่มควบคุมสอนตามคู่มือครู สสวท. ปรากฏว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ ของนักเรียน ที่เรียนด้วยการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้โดยใช้สถานการณ์ ประกอบการอภิปรายระหว่งนักเรียนกับนักเรียน และการสอน ตามคู่มือครู สสวท. ไม่แตกต่างกัน ความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์ ของทั้งสองกลุ่มแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ดังนี้คือด้านความคล่องในการคิด ด้านความยืดหยุ่นในการคิด และด้านความคิดริเริ่ม ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความคิดสร้างสรรค์ ทางวิทยาศาสตร์ของทั้งสองกลุ่ม ก่อนเรียนและหลังเรียน แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01