การศึกษาเรื่องทิศทางและแนวโน้มการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบแนวคิดในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของธนาคารพาณิชย์ไทย 3 กลุ่มในปัจจุบัน คือ กลุ่มอำนาจในการบริหารเป็นของเอกชนไทย, กลุ่มอำนาจการบริหารเป็นของต่างชาติ และกลุ่มอำนาจในการบริหารอยู่ภายใต้การควบคุมจากรัฐบาล ในประเด็นของปรัชญาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, วิสัยทัศน์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, การจัดหาบุคลากร, การฝึกอบรม และการประเมินผลการปฏิบัติงาน (2) ศึกษาถึงผลกระทบที่มีต่อองค์การและการปรับตัวของธนาคารพาณิชย์ไทยและ (3) ศึกษาถึงปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของธนาคารพาณิชย์ไทย กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ ผู้บริหารและพนักงานระดับกลางซึ่งทำงานอยู่ในสำนักงานใหญ่ของธนาคารกสิกรไทยซึ่งเป็นตัวแทนของธนาคารเอกชนไทยธนาคารแสตนดาร์ด ชาร์เตอร์ดนครธนซึ่งเป็นธนาคารลูกครึ่งหรือธนาคารที่ผู้ถือหุ้นใหญ่เป็นของต่างชาติ และธนาคารกรุงไทยซึ่งเป็นตัวแทนธนาคารรัฐ ได้จำนวนตัวอย่างทั้งสิ้น 312 คน โดยวิธีการแจกแบบสอบถาม และเก็บรวบรวมข้อมูลโดยวิธีการสัมภาษณ์กับ ผู้บริหารระดับสูงซึ่งเป็นผู้มีส่วนในการกำหนดนโยบายและวางแผนให้กับองค์การและผู้บริหารในฝ่ายพัฒนาทรัพยากรมนุษย์จำนวน 5 คน สำหรับสถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าร้อยละ ค่ามัชฌิมเลขคณิต และการวิเคราะห์ความแปรปรวน ผลการศึกษาพบว่า ผู้บริหารและพนักงานของธนาคารกสิกรไทยส่วนใหญ่ เห็นว่าธนาคารเลือกใช้ปรัชญาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์แบบทุนทางปัญญา มีวิสัยทัศน์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์แบบใหม่ที่กำหนดบทบาทของฝ่ายพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้ทำหน้าที่ในการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง การเป็นหุ้นส่วนทางธุรกิจที่จะมีส่วนร่วมในการกำหนดกลยุทธ์ขององค์การสนับสนุน แนะนำ และให้คำปรึกษากับสายงานหลักของธนาคารในการเลือกรูปแบบการพัฒนาบุคลากรที่เหมาะสม มีการจัดหาบุคลากรแบบที่เป็นระบบมีมาตรฐานที่ชัดเจน การฝึกอบรมเน้นกระบวนการส่งเสริมการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในองค์การ และมีการประเมินผลการปฏิบัติงานแบบประเมินความสัมพันธ์ระหว่างผลงานกับกลยุทธ์องค์การ ในส่วนของธนาคารแสตนดาร์ด ชาร์เตอร์ดนครธนนั้น พบว่าปรัชญาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เป็นแบบต้นทุนทางธุรกิจ ซึ่งมองทรัพยากรมนุษย์ว่าเป็นทุนอย่างหนึ่งที่ต้องบริหารอย่างมีประสิทธิภาพ มีวิสัยทัศน์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์แบบใหม่การจัดหาบุคลากรแบบที่เป็นระบบ การฝึกอบรมแบบเน้นกระบวนการเรียนรู้ในองค์การเช่นเดียวกับธนาคารกสิกรไทย ขณะที่การประเมินผลการปฏิบัติงานเลือกใช้แบบการประเมินผลงานเทียบกับเป้าหมายที่กำหนดร่วมกันระหว่างผู้บังคับบัญชา กับพนักงาน สำหรับธนาคารกรุงไทยนั้น พบว่า ปรัชญาการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เป็นแบบต้นทุนทางธุรกิจ ขณะที่วิสัยทัศน์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ยังคงเป็นแบบดั้งเดิมที่กำหนดบทบาทของฝ่ายพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้ทำหน้าที่ในการจัดฝึกอบรมเป็นหลัก ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดในการฝึกอบรมที่เน้นการฝึกอบรมเป็นหลัก การจัดหาบุคลากรเป็นแบบที่ไม่เป็นระบบอยู่มาก และการประเมินผลการปฏิบัติงาน เลือกใช้แบบที่ประเมินความสัมพันธ์ระหว่างผลงานกับกลยุทธ์องค์การ สำหรับปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้ประสบผลสำเร็จนั้นพบว่าโดยภาพรวมแล้ว ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพล ทำให้การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ประสบความสำเร็จสูงสุด และผลตอบแทนที่พนักงานได้รับเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ต่ำสุด ทิศทางและแนวโน้มการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในอนาคต ของธนาคารพาณิชย์ไทยจะมีทิศทางของการพัฒนาไปสู่การลงทุนและให้ความสำคัญกับพนักงานภายในองค์การว่าเป็นทุนทางปัญญา โดยบทบาทของฝ่ายพัฒนาทรัพยากรมนุษย์มีส่วนสำคัญต่อการกำหนดยุทธศาสตร์และความสามารถหลัก (Core Competency) ให้กับธนาคาร และให้ความสำคัญกับหน่วยงานหลักของธนาคารเป็นผู้จัดการการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่เหมาะสมกับพนักงาน การจัดหาบุคลากรที่กระทำอย่างเป็นระบบมีมาตรฐานการฝึกอบรมพนักงานก็จะเน้นหนักในเรื่องการส่งเสริมการเรียนรู้และการพัฒนาตนเองให้กับพนักงานการประเมินผลมีการเปรียบเทียบกับเป้าหมายในระดับหน่วยงานและระดับองค์การว่าบรรลุผลเพียงใด เพื่อจะได้นำมาพัฒนาให้สอดคล้องกับความต้องการต่อไป