การศึกษาเรื่องการจัดของเสียโรงงานประกอบรถยนต์ กรณีศึกษา: บริษัทโตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปริมาณ แหล่งกำเนิดของเสียจากกระบวนการผลิตรถยนต์และวิธีการจัดการที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบันแนวทางการจัดการนำของเสียอุตสาหกรรมไปใช้ประโยชน์และเพื่อเสนอแนะแนวทางที่เหมาะสมในการลดปริมาณของเสียที่จะนำไปกำจัด โดยศึกษาของเสีย 3 ประเภท คือน้ำเสีย ขยะและของเสียอันตราย สถานที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้คือ บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทยจำกัด (โรงงานโตโยต้าสำโรง) จากการศึกษาพบว่า การผลิตรถยนต์ใช้วัตถุดิบหลัก 3ประเภท ได้แก่ โลหะที่เป็นเหล็ก โลหะที่ไม่ใช่เหล็ก และอโลหะ กรรมวิธีการผลิตหรือการประกอบรถยนต์ที่สำคัญ ได้แก่ กระบวนการขึ้นรูปตัวถังรถยนต์ กระบวนการเชื่อม กระบวนการพ่นสี และกระบวนการประกอบชิ้นส่วน ผลิตภัณฑ์ที่ได้ใช้ชื่อว่า"ไฮลักซ์ (HILUX)" รุ่นต่างๆ ได้แก่ ไฮลักซ์ ไมตี้ เอ็กซ์ ไฮลักซ์ ไทเกอร์3000 GOA และ ไฮลักซ์ สปอร์ต ไรเดอร์ เป็นต้น ระบบการจัดการของเสียของบริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย จำกัด(โรงงานโตโยต้า สำโรง) เป็นระบบที่มีการกำหนดวัตถุประสงค์ นโยบาย แผนงานและกิจกรรมอย่างชัดเจน เพื่อให้ผลการดำเนินงานบรรลุเป้าหมายที่วางไว้ การจัดการน้ำเสียของโรงงานโตโยต้าสำโรง ได้แบ่งน้ำเสียเป็นประเภทต่างๆตามแหล่งกำเนิดน้ำเสีย น้ำเสียทั้งหมดจะถูกนำมาบำบัดที่โรงบำบัดน้ำเสียโดยแบ่งระบบบำบัดน้ำเสียออกเป็น 3 ระบบ คือ 1) ระบบบำบัดทางเคมี2) ระบบตะกอนเร่ง และ 3) ระบบบำบัดทางเคมีกายภาพ การจัดการขยะและของเสียอันตรายทางโรงงานแบ่งประเภทของขยะและของเสียอันตรายตามสถานะของของเสีย ซึ่งการทิ้งขยะและของเสียอันตรายจะมีมาตรฐานการคัดแยกขยะ โดยการกำหนดสีและเชือกผูกถุงขยะแบ่งเป็น 7 สี จากการศึกษาระบบการจัดการของเสียของโรงงานโตโยต้าสำโรง พบว่ามีแนวทางการปรับปรุงระบบที่สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการของเสียให้ดียิ่งขึ้นผู้ศึกษาจึงได้เสนอแนวทางการลดของเสียจากกระบวนการผลิต 2 แนวทาง คือ1) แนวทางลดการใช้น้ำในขั้นตอนขัดผิวด้วยกระดาษทราย ซึ่งสามารถลดการใช้น้ำและลดปริมาณน้ำเสียได้ 165 ลูกบาศก์เมตรต่อเดือน และสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายได้7,920 บาทต่อเดือน หรือ คิดเป็นเงิน 95,040 บาทต่อปี 2) แนวทางยืดอายุการใช้น้ำในระบบจ่ายลมโดยการหมุนเวียนน้ำในระบบผ่านการกรองที่มีประสิทธิภาพ แต่พบปัญหาการเปลี่ยนแปลงคุณภาพน้ำในระบบจ่ายลมซึ่งน่าจะมาจากคุณภาพอากาศจากภายนอก ส่วนแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพระบบบำบัดน้ำเสีย ผู้ศึกษาได้เสนอให้มีการปรับลดแหล่งที่มาของน้ำเสียโดยการสูบน้ำเสียในบ่อฟอสเฟตสายงานที่ 1(P/H Batch Tank Line 1) และบ่อน้ำฟอสเฟตและน้ำล้างไขมันสายงานที่ 1(P/H & D/G Con. Tank Line 1) มาพักรวมกับน้ำเสียในบ่อกรด (Acid Batch Tank)และสูบน้ำเสียในบ่อน้ำล้างไขมันสายงานที่ 1 (D/G Batch Tank Line 1) และนำน้ำคอสติกโซดา (Costic Soda) มาพักรวมกับน้ำเสียในบ่อน้ำด่าง (Alkaline Batch)ผลจากการปรับระบบการทิ้งน้ำเสียในบ่อพักน้ำเสียต่างๆ ทำให้สามารถปรับลดแหล่งที่มาของน้ำเสียจาก 9 จุด เหลือเพียง 5 จุด ส่วนสารเคมีที่เหมาะสมในการตกตะกอนเคมี คือ เฟอริกคลอไรด์เข้มข้น 400 พีพีเอ็ม (เฟอริกคลอไรด์ 0.4 ลิตรต่อน้ำเสีย 1 ลูกบาศก์เมตร) ปูนขาวเข้มข้นร้อยละ 48 ใช้ในการปรับพีเอชประมาณ9 - 9.5 และโพลิเมอร์จากโรงงาน (โพลิเมอร์ 2 ลิตรต่อน้ำเสีย 1 ลูกบาศก์เมตร)สภาวะการตกตะกอนที่เหมาะสมในบ่อกวนเร็วและบ่อกวนเช้าควรหมุนใบกวนที่ความเร็ว150 และ 40 รอบต่อนาที ตามลำดับ เพราะลักษณะตะกอนที่ได้จะมีขนาดใหญ่ สีเทาตกตัวเร็ว น้ำส่วนบนใส ตะกอนที่ตกตัวมีปริมาณร้อยละ 16 คุณภาพน้ำหลังการตกตะกอนมีปริมาณโลหะหนักอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานน้ำทิ้งที่กฎหมายกำหนด