ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาสาเหตุการเลือกเรียน วิชาของนักศึกษาวิชาชีพหลักสูตรระยะสั้นในหน่วยงานที่จัดการศึกษา นอกโรงเรียนจังหวัดชลบุรี ในด้านส่วนตัวและด้านอาชีพ โดยจำแนก ตามเพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ สาขาวิชาชีพ และหน่วยงาน ที่จัดการศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดชลบุรี กลุ่มตัวคือนักศึกษาวิชาชีพ หลักสู่ตรระยะสั้นที่กำลังศึกษาในช่วงระหว่างเดือนมิถุนายน-ตุลาคม 2535 จากศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดชลบุรี จำนวน 70 คน วิทยาลัยสารพัดช่าง จำนวน 168 คร และสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน (ภาคตะวันออกจังหวัดชลบุรี) จำนวน 90 คน รวมทั้งสิ้นจำนวน 328 คน โดยใช้แบบสอบถามและวิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าความเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีและการทดสอบ ค่าเอฟ สรุปได้ดังนี้นักศึกษาวิชาชีพหลักสูตรระยะสั้นส่วนใหญ่เป็นเพศชาย เป็นกลุ่มอายุ 14-18 ปี มากที่สุดจบการศึกษาระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น หรือเทียบเท่าซึ่งมีมากที่สุดและยังไม่ได้ประกอบอาชีพ สมัครเรียนวิชา วิชาช่างอุตสาหกรรมมากที่สุด และจำนวนนักศึกษาที่มีมากคือ หน่วยงาน จากวิทยาลัยสารพัดช่างชลบุรี มีสาเหตุการเลือกเรียนวิชาชีพ รวมทุกด้านอยู่ในระดับมาก และมีสาเหตุการเลือกเรียนวิชาชีพ ด้านอาชีพสูงกว่าด้านส่วนตัว นักศึกษาที่มีเพศและอายุต่างมีสาเหตุ การเลือกเรียนวิชาชีพโดยส่วนรวมและรายได้านไม่แตกต่างกัน นักศึกษาที่มีระดับการศึกษาจากหน่วยงานที่จัดการศึกษานอกโรงเรียนต่างกัน มีสาเหตุการเลือกเรียนวิชาชีพโดยส่วนรวม และรายด้านแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 นักศึกษาที่มีอาชีพต่างกัน มีสาเหตุการเลือกเรียนวิชาชีพโดยส่วนรวมและรายยด้านคือ ด้านส่วนตัว และด้านอาชีพแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01, .05 และ .001 ตามลำดับ นักศึกษาที่ศึกษาจากสาขาวิชาชีพต่างกัน มีสาเหตุการเลือกเรียนวิชาชีพโดยส่วนรวมและด้านอาชีพ ไม่แตกต่างกัน แต่มีสาเหตุการเลือกเรียนวิชาชีพด้านส่วนตัวแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ทางสถิติที่ระดับ .05 นักศึกษากล่าวเพิ่มเติมถึง สาเหตุการเลือกเรียน วิชาชีพว่าต้องการหาประสบการณ์และประดับความรู้เพื่อนำมาเทียบโอน เรียนง่ายและเสียค่าใช้จ่ายน้อย ต้องการมีวิชาชีพติดตัว และต้องการนำความรู้มาปรับใช้กับสภาพเศรษฐกิจที่สูงขึ้นในปัจจุบัน