ความมุ่งหมายของการวิจัยนี้เพื่อศึกษาแนวความคิดและหลักการ เกี่ยวกับการนิเทศการศึกษาภายในโดยทั่วไป เพื่อศึกษาแนวความคิด และหลักการนั้นไปใช้ในการดำเนินงานของศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน จังหวัด โดยใช้เทคนิคเดลฟายในการเก็บและวิเคราะห์ข้อมูล ถามผู้เชี่ยวชาญจำนวน 20 คน คนละ 3 รอบ การนิเทศการศึกษาภายใน โดยทั่วไปพบว่าการนิเทศการศึกษาเป็นกระบวนการที่ผู้บริหารและ บุคลากรภายในสถานศึกษาแต่ละแห่งร่วมกันทำเพื่อให้เกิดการส่งเสริมพัฒนา และแก้ปัญหาที่ดี ภายในสถานศึกษานั้น ๆ จุดมุ่งหมายเพื่อพัฒนาคุณภาพ ของบุคลากรเพื่อลดและแก้ปัญหาภายในหน่วยงาน เพื่อให้เกิดการประสาน สัมพันธ์ที่ดีในการทำงาน และให้บุคลากรทุกระดับมีส่วนร่วมในการพัฒนา และแก้ปัญหา และเพื่อสร้างขวัญและกำลังใจแก่ผู้ปฏิบัติงานทุกระดับ หลักการที่สำคัญได้แก่เป็นการพัฒนา แก้ไข หรือปรับปรุงงานของสถานศึกษา ดำเนินการอย่างเป็นระบบปฏิบัติได้ทั้งในลักษณะของการนิเทศเป็นคณะบุคคล และเป็นรายบุคคล ควรมีคณะกรรมการนิเทศการศึกษาภายใน ทำหน้าที่ สร้างระบบในการนิเทศ และให้การนิเทศแก่บุคลากรภายในสถานศึกษานั้น บุคลากรที่ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่นิเทศการศึกษาภายในต้องเป็นที่ยอมรับ ของเพื่อนร่วมงาน เป็นต้น การวางแผนมีลำดับขั้นตอนดังนี้ ผู้บริหารชี้แจง นโยบาย และสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการนิเทศการศึกษาภายใน แก่บุคลากรในสถานศึกษา จัดตั้งคณะกรรมการนิเทศการศึกษาภายใน โดยมีการกำหนดบทบาทและหน้าที่อย่างชัดเจนทำการสำรวจ วิเคราะห์สภาพ และปัญหาภายในสถานศึกษา จัดทำแผนการดำเนินงานนิเทศการศึกษาภายใน ผู้ทำหน้าที่นิเทศการศึกษาภายใน ได้แก่ บุคลากรภายในสถานศึกษานั้น ประกอบด้วย ผู้บริหาร ผู้ทำหน้าที่ด้านวิชาการในสถานศึกษา ผู้ชำนาญ ในการสอน ผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ชำนาญเฉพาะเรื่องอาจเป็นครูในสถานศึกษา หรือบุคลากรจากภายนอก ผู้รับการนิเทศการศึกษาภายใน ได้แก่ ครู อาจารย์ และเจ้าหน้าที่ระดับต่าง ๆ ภายในสถานศึกษา ขอบข่าย แบ่งเป็น 2 กลุ่มงาน คือ การนิเทศกลุ่มงานทั่วไปเป็นการนิเทศงาน ที่สนับสนุนวิชาการ ได้แก่ บุคลากร อาคารสถานที่ การนิเทศกลุ่มงาน วิชาการ ได้แก่ นิเทศงานเกี่ยวกับ หลักสูตร วิธีสอน วิธีการนิเทศ การศึกษาภายในมีหลายวิธี สามารถเลือกใช้วิธีใดวิธีหนึ่งหรือ หลายวิธีตามความเหมาะสม การนิเทศการศึกษาภายในสำหรับ ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัด มีหลักการเช่นเดียวกันกับ การนิเทศการศึกษาภายในโดยทั่วไป แต่มีข้อเพิ่มเติม 3 ประเด็น คือ ผู้ทำหน้าที่นิเทศการศึกษาภายในสำหรับศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน จังหวัดแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ